In
aanvulling op de bestaande regeling voor Joodse
vervolgingsslachtoffers, die tijdens de oorlog gedwongen te werk
werden gesteld, is recent door de Duitse overheid een nieuwe regeling
van kracht geworden.
Deze nieuwe regeling opent voor mensen, die niet gedwongen te werk werden gesteld in een getto, de mogelijkheid om een eenmalige uitkering te ontvangen van € 2.000. Krachtens deze nieuwe regeling is het mogelijk dat vervolgingsslachtoffers die tussen 15 september 1941 en 30 september 1943 in Amsterdam (tijdelijk of permanent) woonden of verbleven in aanmerking komen voor deze eenmalige uitkering. Ook indien u toen als (jong) kind op enigerlei wijze bij huishoudelijk of ander werk betrokken was, kunt u mogelijk aanspraak maken op deze nieuwe regeling.
Verdere tekst en uitleg en het te downloaden aanvraagformulier kunt u vinden op de volgende website:
www.badv.bund/003_menue_links/f0_ghetto/index.html (indien de link niet werkt, kopieer dan de URL en plaats deze in uw webbrowser. Of plak de URL in de zoekfunctie van Google)
De aanvraagtermijn sluit op 31 december 2011. U wordt geadviseerd uw aanvraag, in verband met de drukte bij de post tijdens de kerstdagen, niet later dan 20 december a.s. te versturen. Ook bij twijfel of u rechten kunt doen gelden op de nieuwe regeling, wordt u aangeraden een aanvraag in te dienen.
De autorisatie van het aanvraagformulier (waar om wordt gevraagd bij vraag 2) kunt u laten doen door JMW. Ook voor hulp bij het invullen van het formulier kunt u zich wenden tot JMW. U kunt elke werkdag tussen 09.30 en 12.00 uur bellen naar het hoofdkantoor van JMW (020-577 65 77) om een afspraak te maken met een maatschappelijk werker van uw regio.
Bij de beoordeling van uw aanvraag is JMW op geen enkele wijze betrokken.
(Bron: persbericht Joods Maatschappelijk Werk)
BELANGRIJKE MEDEDELING voor overlevenden van de Sjoa / Holocaust
In
een feestelijke bijeenkomst in Amsterdam is op 11 oktober 2011, naar
aanleiding van de 100ste geboortedag van Dr. Henriette Boas
(1911-2001), de Dr. Henriette Boas Prijs 2011 uitgereikt aan dr.
Evelien Gans, onderzoeker bij het NIOD en bijzonder hoogleraar aan de
UvA voor hedendaags jodendom. De toekenning vond plaats op grond van de
zeer grote waardering die de jury had voor het eerste deel van een
dubbelbiografie: Vader en zoon, Jaap en Ischa Meijer, Een joodse
geschiedenis - 1912-1956 (2007).
De Dr. Henriette Boas Stichting besloot de prijs in 2004 in het leven te roepen voor opmerkelijke journalistieke, respectievelijk populair-wetenschappelijke, prestaties, in de vorm van boeken, krantenartikelen, programma’s, films en exposities, waarin op een kritische en betrokken wijze het verleden en/of heden van de Nederlands -joodse cultuur en religie - in de breedste zin van het woord – worden belicht.
Aan de prijs is een bedrag van € 12.500 verbonden, waarvan € 5.000 als stimulans voor nieuw onderzoek wordt doorgegeven.
(Bron: NIOD Nieuws, oktober 2011) Foto: Evelien Gans
Evelien Gans wint Dr. Henriette Boas Prijs 2011
In het
vorige nummer van onze Nieuwsbrief stond een verslag over de
jaarlijkse NIOD lezing, die 15 september j.l. werd uitgesproken door
dr. Ton Zwaan, onder de titel ‘Menselijke Catastrofes – genocide in
vergelijkend perspectief’. Deze rede staat inmiddels als mp3-bestand
(geluid zonder beeld) op internet. Geïnteresseerden die geen computer
hebben, kunnen eventueel in de Openbare Bibliotheek terecht, waar zo
nodig hulp aanwezig is. De link is: http://www.niod.knaw.nl/documents/TonZwaan.mp3
NIOD LEZING NU OP INTERNET TE BELUISTEREN
- Het Verzetsmuseum Amsterdam aan de Plantage Kerklaan
heeft het afgelopen jaar (2010) een record aantal bezoekers ontvangen.
Bijna 58.000 mensen bezochten het museum, waaronder meer dan 15.000
scholieren. De stijgende bezoekersaantallen zijn mede te danken aan de
groeiende belangstelling voor de evenementen van het museum.
(Bron: persbericht)
Aantal bezoekers Verzetsmuseum blijft stijgen
- Jubilaris
Dirk Mulder 25 jaar directeur
Het Herinneringscentrum Kamp Westerbork kan terugzien op een druk 2010 met een totaal aantal bezoekers in het museum van 140.000. Het bezoek aan het kampterrein is een veelvoud daarvan.
Zeker de eerste maanden van het afgelopen jaar stonden in het teken van de 65-jarige herdenking van de bevrijding. Op indrukwekkende en intense wijze gebeurde dat eind januari gedurende 112 uur continu. Dag en nacht werden alle namen van alle 102.000 Joodse en 200 Sinti en Roma-slachtoffers gelezen.
Een bijzondere gebeurtenis was ook de herdenking van de bevrijding van kamp Westerbork op 12 april. Dit gebeurde in aanwezigheid van de enige Nederlandse overlevende van de opstand in Sobibor, Selma Engel-Wijnberg. Op initiatief van het Herinneringscentrum werd zij door minister Klink koninklijk onderscheiden, werd er door de NOS een documentaire aan haar gewijd en kwam er een door Ad van Liempt geschreven levensverhaal uit.
(Bron: persbericht)
Herinneringscentrum 2010: 140.000 bezoekers
- In 2010 mochten wij al meer dan 60.000 bezoekers
ontvangen, een record aantal sinds de opening in 1990! Zo meldt een
woordvoerder.
Rondleiding op zondag
Elke zondag is er om 14.00 uur een rondleiding, die een beeld geeft van het ontstaan van SS concentratiekamp Vught.
(Bron: Nieuwsbrief december 2010)
NATIONAAL MONUMENT KAMP VUGHT BEZOEKERSAANTAL
- Op woensdag 27 oktober 2010 ontving het Liberty Park
in Overloon de
100.000e bezoeker van dit jaar. Het was de 11-jarige Tim Vromans uit
Bladel, die samen met zijn ouders kwam kijken om zijn spreekbeurt over
de Tweede Wereldoorlog goed voor te bereiden. Naast gratis entree en
bloemen stond er natuurlijk ook een stuk vlaai te wachten voor de
familie.
Voor het museum was dit het tweede jaar op rij dat er meer dan honderdduizend bezoekers de poorten passeerden. De militaire collectie trekt vanouds veel bekijks van jong en oud, maar met name ook de vorig jaar in gebruik genomen Blockbuster mag zich bij jonge bezoekers in een toenemende populariteit verheugen.
Het museum heeft een dubbele reden voor een klein feestje. Want in de afgelopen dagen kreeg het ook te horen dat het felbegeerde predikaat ‘Geregistreerd Museum’ was toegekend aan het oorlogsmuseum. Dit is een keurmerk dat in Nederland aan musea wordt verleend als teken van bewezen kwaliteit. Het museum, dat in 2011 zelf 65 jaar bestaat, is zeer verguld met deze toekenning. “Het is een beloning voor het werk dat in musea veelal op de achtergrond gebeurt, maar dat noodzakelijk is om eigentijdse tentoonstellingen te bieden aan het publiek. Dat werk heeft met name te maken met de ontwikkeling van educatieve projecten en het beheren van de zeer uitgebreide collectie die in Overloon in al die jaren is opgebouwd”, aldus directeur Erik van den Dungen.
E-mail: info@libertypark.nl Zie ook: www.oorlogsmuseum.nl
(Bron: persbericht Liberty Park)
Dubbele mijlpaal voor oorlogsmuseum
- Alle artikelen die tussen 1984 en 2004 verschenen
zijn in het
tijdschrift ICODO-info - de voorloper van Cogiscope - zijn
gedigitaliseerd en integraal opgenomen in de Gevolgen van Oorlog
Databank.
Dit geldt ook voor alle artikelen uit de juridische nieuwsbrief van ICODO, Oorlogsgetroffenen & Recht, verschenen in de periode 1991-2002.
(Bron: Cogis Nieuwsbrief oktober 2010)
Twintig jaar ICODO-info gedigitaliseerd
- Het ministerie van VWS heeft de verantwoordelijkheid
voor de resultaten
van het programma Erfgoed van de Oorlog overgedragen aan het NIOD. De
overdracht vond plaats tijdens een slotconferentie van de het programma
in het Koninklijk Instituut van de Tropen op 16 september jl.
Directeur van het NIOD, Marjan Schwegman, liet in haar lezing Uit de coulissen: vrouwen in de oorlog zien hoezeer het programma de toegankelijkheid van oorlogsmateriaal heeft vergroot. Collecties en archieven over de Tweede Wereldoorlog zijn nu beter online toegankelijk voor een groot publiek. Tijdens de slotconferentie werden bovendien vier belangrijke nationale WO2-collecties gepresenteerd: Getuigen Verhalen (oral history), Tekst (dagboeken, verzetsliteratuur en propagandadrukwerk), Oorlogskranten en Oorlog in Blik (audiovisueel materiaal).
Het NIOD als Erfgoedpunt WO2
Op basis van de projecten van het programma Erfgoed van de Oorlog wil het NIOD als Erfgoedpunt WO2 een infrastructuur opzetten die zal uitmonden in de website www.erfgoedvandeoorlog.nl, waarmee de nationale collectie WO2 doorzoekbaar is.
(Bron: NIOD Nieuwsbrief sept. 2010)
Erfgoed van de Oorlog afgesloten; Erfgoedpunt WO2 bij NIOD ondergebracht
-
Tweedewereldoorlog.nl
maakt foto’s, getuigenverhalen, plakboeken, films en ander
oorlogserfgoed voor iedereen beschikbaar.
Op tweedewereldoorlog.nl start de nieuwe online expositie Erfgoed van de oorlog. De tentoonstelling laat zes voorbeelden zien van de ruim tweehonderd projecten die de afgelopen drie jaar door het ministerie van VWS gefinancierd zijn. Getoond worden unieke luchtfoto’s uit Nederlands-Indië, een getuigenverhaal van de zeegevechten bij Aruba en de zoektocht naar 22 Joodse kinderen op een groepsfoto uit 1942. Via een aparte link krijgt de bezoeker toegang tot álle uitgevoerde projecten.
Kijk voor verdere informatie op de pagina Tentoonstellingen
Erfgoed van de oorlog online
Vier bestuursleden van de KvV reisden samen
vier dagen naar Duitsland.
Vier dagen, gevuld met het bezoeken van een concentratiekamp, een plek in een woud, een kerkhof en het ontmoeten van bijzondere mensen, waaronder overlevenden van de kampen. De Duitsers (ja, zij) hebben er zo’n mooi woord voor: Verfremdung. Letterlijk is dat: vervreemding, maar ik zou het eerder willen vertalen met: verbijstering.
Hoe kan het dat dit ooit kon gebeuren en dat men het nu nog kan zien, voelen en ruiken.Lees hier verder (ook voor de Nederlandse tekst van het Lied van de Veensoldaten)
KvV reis naar Below en Sachsenhausen
De
‘Nooit meer Auschwitz’ Lezing 2011 zal donderdag 27 januari 2011
plaatsvinden in het Koninklijk Instituut voor de Tropen te Amsterdam.
De lezing zal worden uitgesproken door Daniel Libeskind, die bij deze gelegenheid tevens de Annetje Fels-Kupferschmidt Onderscheiding uitgereikt zal krijgen.
Daniel Libeskind werd in 1946 geboren in Lódz (Polen) als kind van overlevenden van de Holocaust. Aanvankelijk geëmigreerd naar Israël werd hij in 1965 Amerikaan. Hij is een zeer invloedrijk architect, in de indrukwekkend lange lijst van hetgeen hij tot stand bracht staat het Jüdisches Museum Berlin, hij verwierf ook de opdracht tot het herbouwen van het op 11 september 2001 vernietigde WTC in New York.
Uit de lijst van publicaties die op zijn naam staan noem ik hier alleen zijn autobiografie ‘Breaking Ground’, in 2004 in het Engels verschenen en in 2005 in Nederland, onder de titel ‘Architect van het Optimisme’.
In het decembernummer van ‘Aanspraak’ staat een interview van David Hammelburg met Libeskind .
(Bron: Aanspraak en internet)
NOOIT MEER AUSCHWITZ LEZING 2011
- De Koninklijke Bibliotheek in Den Haag heeft in
samenwerking met 25
erfgoedinstellingen uniek bronmateriaal uit de Tweede
Wereldoorlog gedigitaliseerd, met subsidie van het programma
Erfgoed van de Oorlog (VWS).
Zie www.geheugenvannederland.nl voor dagboeken, verzetsliteratuur en propagandadrukwerk.
De vernieuwde website wordt op donderdag 16 september gepresenteerd.
Zie ook: www.kb.nl - www.geheugenvannederland.nl uniek
bronmateriaal uit WO 2, door de KB gedigitaliseerd in samenwerking met
25 erfgoedinstellingen, met subsidie van VWS.
(Bron: activiteitenkalender sept. – dec. 2010 KB)
WEBSITE “ERFGOED VAN DE OORLOG” GEPRESENTEERD
- Verzetsmuseum
Amsterdam sluit aan met expositie en
website
Op
vrijdag 3 september 2010 wordt op initiatief van de Stichting
Monument Walraven van Hall op het Amsterdamse Frederiksplein, schuin
tegenover De Nederlandsche Bank, een monument voor Walraven van Hall
(1906-1945) onthuld. Op verzoek van de initiatiefnemers opent het
Verzetsmuseum Amsterdam die middag een tentoonstelling, getiteld Wally
van Hall. Bankier van het verzet. Daarbij lanceert het museum een
website voor de jeugd, waarin het onbaatzuchtige en geweldloze verzet
levendig in beeld wordt gebracht.
Wally van Hall gaf tijdens de Tweede Wereldoorlog leiding aan een ondergrondse bank: het Nationaal Steunfonds (NSF). Deze geheime bank financierde aanvankelijk uitkeringen aan gezinnen van zeelieden - onder de veelzeggende naam Zeemanspot - maar in de loop van 1943 groeide het NSF uit tot bankier van het verzet. Samen met zijn broer Gijs, de latere burgemeester van Amsterdam, en met de hulp van honderden medewerkers slaagde Walraven van Hall/NSF erin ruim 106 miljoen gulden te verzamelen waarmee talloze verzetsactiviteiten werden gefinancierd: illegale kranten, de persoonsbewijzencentrale, gewapend en ongewapend verzet, hulp aan onderduikers, steun aan duizenden gezinnen die in financiële moeilijkheden waren geraakt, en na september 1944 de financiering van 30.000 gezinnen van Spoorwegstakers.
Het verhaal van Wally van Hall raakte na de jaren zeventig van de vorige eeuw in de vergetelheid, al was hij één van de belangrijkste leiders van het verzet. Niet alleen stond hij aan de wieg van het NSF - waardoor veel verzet in Nederland mogelijk werd gemaakt. Hij was ook een cruciale figuur, omdat hij erin slaagde de meningsverschillen tussen verschillende verzetsorganisaties te overbruggen. Aan deze rol dankte hij zijn bijnaam: de olieman.
Wally van Hall, alias Van Tuyll slaagde erin om in ruwweg drie jaar tijd ruim 106 miljoen gulden te ‘organiseren’ (naar de huidige waarde zo’n 572 miljoen euro) en om bij De Nederlandsche Bank voor 51 miljoen gulden uit de kluis te halen door een slimme wisseltruc met echte en vervalste schatkistpapieren.
Walraven van Hall werd op 27 januari 1945 gearresteerd. Op 12 februari 1945 werd hij in Haarlem gefusilleerd.
Onthulling monument vrijdag 3 september 2010, 16.30 uur, Frederiksplein te Amsterdam.
Aansluitend opening tentoonstelling en lancering van de site www.walravenvanhall.nl in het Verzetsmuseum Amsterdam, Plantage Kerklaan 61.
De tentoonstelling is voor publiek vanaf 4 september 2010 open van di t/m vrij 10.00 – 17.00 uur en za t/m ma en feestdagen 11.00 – 17.00 uur. De einddatum is nog niet bekend.
Meer informatie:
Stichting Monument Walraven van Hall
Adres: J.C.M.Weijers, Europalaan 18 5252 BB Vlijmen. Telefoon 073 5183656, jcmweijers@hetnet.nl
Verzetsmuseum Amsterdam
Expositie en website Wally van Hall. Bankier van het verzet
Plantage Kerklaan 61, Amsterdam
Marjolein Marreveld, e-mail: marreveld@verzetsmuseum.org, tel: 020-620 25 35
www.verzetsmuseum.org
(Bron: persbericht Verzetsmuseum)
Nieuw monument in Amsterdam eert belangrijk verzetsman Wally van Hall (1906-1945)
- Eerste
barak gaat naar kamp Westerbork.
Herinneringscentrum
Kamp Westerbork start dinsdag 8 juni 2010 met de demontage van de barak
uit het voormalig kamp Westerbork. De barak in Zelhem is in de jaren
’60 vanaf het kampterrein naar Zelhem vervoerd en is jaren in gebruik
geweest als kippenschuur en opslag voor landbouwmachines.
Het bijzondere aan dit project is ook dat het grotendeels wordt uitgevoerd door Duitse jongeren. Het Herinneringscentrum Kamp Westerbork werkt daartoe samen met het Zentrum für Arbeit des Landkreises Leer. Het beleid van dit Duitse centrum is sterk gericht op een koppeling van arbeidsmarktintegratie met sociale integratie. Onderdeel is de Arbeitskreisschule Rhauderfehn die zich richt op scholing en integratie van werkeloze jongeren in achterstandssituaties. Wezenlijk in het beleid zijn grensoverschrijdende projecten. Wederzijds leren kan een bijdrage leveren om vooroordelen te verminderen, met name ten aanzien van buitenlanders in de eigen omgeving: ‘Wie vrienden heeft in het buitenland is niet kwetsbaar voor vreemdelingenhaat in het eigen land.’
Voor de Arbeitskreisschule is het werken aan de demontage en terugkeer van de Westerborkbarak belangrijk om de geschiedenis van kamp Westerbork en haar betekenis, juist vanwege de nabije ligging, onder de aandacht te brengen in de Landkreis Leer. Vele Joodse vluchtelingen uit deze grensstreek die in de jaren dertig naar Nederland vluchtten om een veilig heenkomen te vinden, kwamen in 1939-1940 terecht in het Centraal Vluchtelingenkamp Westerbork. Evenals bijna 107.000 Nederlandse Joden zouden de meesten van hen later vanuit het Durchgangslager Westerbork met de deportatietreinen door de Landkreis Leer rijden richting de vernietigingskampen in Oost-Europa.
Het Herinneringscentrum Kamp Westerbork wil met deze samenwerking niet alleen een bijdrage leveren aan de bestrijding van discriminatie en racisme, maar ook zijn maatschappelijke taak invullen. Dit doet het al veel langer, onder meer door taakgestraften en mensen in achterstandssituaties te
begeleiden.
(Bron: persbericht Herinneringscentrum Kamp Westerbork)
Demontage Westerborkbarak in Zelhem
Omdat het vierde kabinet Balkenende is gevallen,
moest Jet Bussemaker vervroegd afscheid nemen als staatssecretaris van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Op 13 april 2010 deed zij dat voor
diegenen en die groepen, waarmee en waarvoor zij gewerkt had. Twee
bestuursleden van de KvV gaven acte de présence in een fraai zaaltje
van het voormalige stadhuis aan de Javastraat te Den Haag.
Bekend is, dat Jet Bussemaker via haar grootouders betrokkenheid heeft bij (de getroffenen van) de oorlog in het voormalig Indië. Nog niet eerder had zij bekend gemaakt, dat zij via haar andere grootouders tevens betrokken is bij groeperingen met onze achtergrond. Dat deed zij die middag. Extra jammer dus, om een staatssecretaris met een dermate groot potentieel aan inlevingsvermogen te verliezen. Al wil dat niet zeggen, dat dit extra geldstromen oplevert, dat weten wij ook. Maar het is niet onmogelijk natuurlijk, dat mevrouw Bussemaker na de verkiezingen terugkomt op deze post. Dat werd geopperd en wees zij niet bij voorbaat af.
Onder
de officiële sprekers bij dit afscheid was mevrouw Marjan Schwegman,
sinds maart 2007 directeur van het NIOD (Nederlands Instituut voor
Oorlogsdocumentatie).
Zij ging in haar speech terug naar de Tweede Wereldoorlog en haalde woorden aan van Gerrit Bolkestein, toenmalig minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Een uitspraak van hem haalde zelfs Anne Frank aan in haar dagboek. En ja, hij is familie van Frits Bolkestein, namelijk diens grootvader. Dat zochten wij even voor u uit.
Hierbij de inhoud van de speech van mevrouw Schwegman. U hoeft slechts op haar onderstreepte naam te klikken.
Fotobijschrift: Jet Bussemaker 2010, foto Ellen Lock (PUR)
Afscheid Jet Bussemaker en speech Marjan Schwegman
- Het Haags Historisch Museum lanceerde begin mei 2010
vier
wandelingen langs het oorlogsverleden van Den Haag. De wandelingen,
door de Bloemen en Bomenbuurt, Duindorp, de voormalige Joodse buurt en
Clingendael kunnen gratis op een iPhone gedownload worden.
Bij de wandelingen verschijnt bovendien een praktische gids met daarin de routes en allerlei achtergrondinformatie. Deze is voor 5 euro te koop in het museum. Ook kan in het museum een iPhone gehuurd worden. Op de website www.destadgeschonden.nl is alle informatie na te lezen.
De Stad Geschonden is een project van het Haags Historisch Museum naar een idee van City Works en Lopende Zaken. Het project is gefinancierd door Erfgoed van de Oorlog (Ministerie van VWS), VSB Fonds en Fonds 1818.
(Bron: HaagsWestNieuws 120510)
WANDELINGEN DOOR HAAGS OORLOGSVERLEDEN
Wandeling
langs bekende en onbekende plekken in Amsterdam, die herinneren aan de
vervolging van de joodse bewoners tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Locatie (start): Joods Historisch Museum, Nieuwe Amstelstraat 1 te Amsterdam.
Openingstijden: ma. t/m zo. 11.00 tot 17.00 uur.
Kosten: € 11,50 (incl. entree Joods Historisch Museum.) Vrienden JHM € 9,00 op vertoon van pas. Max. 20 deelnemers.
Inlichtingen: Joods Historisch Museum, tel. 020 – 5310370.
Aanmelden bij de kassa. Reserveren niet mogelijk.
Zie ook: www.jhm.nl
(Bron: Overzicht april 2010 Nationaal Comité 4 en 5 mei / Cogis)
LANGS STENEN HERINNERINGEN, WANDELING AMSTERDAM
- Alle films, foto's, kranten en andere bronnen uit de
Tweede
Wereldoorlog in de stad Utrecht zijn vrijdag 23 april 2010 online gezet
door het Utrechts Archief.
De grote hoeveelheid bronnen over de oorlogsjaren zijn voor iedereen toegankelijk via de website van het archief, zo meldde de organisatie.
Het
Utrechts Archief wil vanaf september starten met een Archiefbank waarin
uiteindelijk al het archiefmateriaal over de provincie te zien moet
zijn. De oorlogsperiode van de stad Utrecht is hier een voorproefje
van, in het kader van 65 jaar bevrijding.
Op de site staan bijvoorbeeld zo'n vijfduizend foto's, maar ook acht dagboeken met persoonlijke notities van onder andere oud-burgemeester Gerhard ter Pelkwijk. De burgervader werd in 1942 door de Duitsers van zijn taak ontheven en keerde na de oorlog weer terug. Bezoekers van de site kunnen hun eigen ervaringen ook aan de collectie toevoegen.
In de oorlog was het hoofdkantoor van de NSB gevestigd aan de Utrechtse Maliebaan. - (Bron: ANP)
Archief Utrechtse oorlogsjaren online.
- Onze bevriende organisatie de KJBB (Vereniging
‘Kinderen uit de Japanse
Bezetting en Bersiap 1941 – 1949’) is opgeheven. Sommige activiteiten
worden door de Stichting Pelita doorgezet. Men kan deze afdeling van
Pelita bereiken via een e-mailadres Commissie.ex-KJBB@pelita.nl
of
bellen naar 070 – 3305111.
(Bron: laatste nummer Kawatberichten en research)
KJBB OPGEHEVEN
Het
werd voor bijna onmogelijk gehouden de identiteit vast te stellen van
de 28 onbekende personen die werden begraven op het Ereveld voor
oorlogsslachtoffers te Loenen. Dankzij research van de Werkgroep
Vermiste Personen Tweede Wereldoorlog heeft een van hen alsnog een naam
gekregen.
Gerard M.T. Putter is 67 jaar na zijn dood het eerste Nederlandse slachtoffer van de oorlog dat is geïdentificeerd met behulp van DNA-onderzoek. De voornoemde werkgroep hoopt in de toekomst meer onthullingen te kunnen doen.
Het laatste wat over de tot nu toe onbekende verzetsman bekend was, is zijn executie op 1 december 1942 op de Waalsdorpervlakte.
Na een oproep van de Werkgroep meldde Putter’s achterkleinzoon zich. Door DNA afname bij de familie kon verband worden gelegd en een officiële begrafenis alsnog plaatsvinden.
“De steenlegging had een sfeer van zowel blijdschap als
verdriet,”vertelt
werkgroepvoorzitter Regina Grüter. “Alle generaties Putter waren
aanwezig.”
(Foto’s en bron: Oorlogsgravenstichting/internet) Wilt u een vermissing uit de Tweede Wereldoorlog aanmelden voor onderzoek door de werkgroep of heeft u informatie voor een vermissingszaak? Mailt u dan naar : vermistepersonenwo2@redcross.nl.
DNA-TEST ONTHULT IDENTITEIT GEFUSILLEERDE VERZETSMAN
-
Bij velen leeft de veronderstelling dat er voor de Nationale Herdenking officiële buitenlandse vertegenwoordigers worden uitgenodigd en dat uitsluitend de Duitse ambassadeur niet wordt uitgenodigd. Om dit misverstand op te helderen hebben het Nationaal Comité en de Duitse ambassadeur besloten hierover gezamenlijk naar buiten te treden. Daarvoor is de volgende mededeling opgesteld.
Naar aanleiding van berichten en commentaren in de media over uitspraken van de ambassadeur over het bijwonen van de Nationale Herdenking op de Dam op 4 mei hebben de ambassadeur en het Nationaal Comité geconstateerd dat er sprake is van een misverstand in de actuele discussie en delen in lijn met hun reeds jarenlange uitstekende samenwerking gezamenlijk het volgende mee:
Ze
zijn het erover eens dat de bestaande opzet van de Nationale
Herdenking een nationaal karakter heeft. Als gevolg daarvan zijn er
geen officiële vertegenwoordigers van andere landen aanwezig. Vanuit
die opzet is ook de Duitse ambassadeur niet officieel aanwezig.
Zoals de ambassadeur al eerder via een persmededeling d.d. 22 december 2009 heeft laten weten, zal hij zich van verder commentaar hierover onthouden.
(Bron: persbericht jan. 2010, Nationaal Comité 4 en 5 mei, zie www.4en5mei.nl)
GEZAMENLIJKE MEDEDELING VOOR DE PERS
Op
11 januari 2010 was de Landelijke Dag in het kader van het tienjarig
bestaan van het Landelijk Steunpunt Gastsprekers WO II tot heden. Deze
bijeenkomst vond plaats in Madurodam te Den Haag.
Ondanks het weer was de opkomst groot, de Hollandse Meesters zaal was geheel gevuld.
Van 12.00 tot 15.45 uur was er een boeiend programma, onderbroken door een lunch, met diverse sprekers. Ook was er ruimschoots tijd om te netwerken.
Onder de sprekers was staatssecretaris Jet Bussemaker, die aanwezig was mèt enkele van haar ambtenaren, waaronder Puck Huitsing, die vorig jaar april bij onze lustrumviering sprak. De staatssecretaris verzekerde ons ondermeer, dat er voldoende geld beschikbaar blijft voor het project.
Verder spraken onder andere Dirk Mulder( directeur Herinneringscentrum Kamp Westerbork), Erik Guns en Maarten ten Brinke van het Steunpunt en Lies Schneiders (opleiding gastsprekers).
Er blijkt vanuit scholen een nog steeds toenemende vraag te zijn naar gastsprekers.
De aanwezige gastsprekers werd verzocht op een formulier aan te geven of zij bereid zijn aan scholieren van de hogere klassen van het voortgezet onderwijs interviews te geven, waarop gebaseerd die scholieren een werkstuk kunnen maken over de oorlog.
De vraag hiernaar komt namelijk ook steeds vaker voor en Westerbork bemiddelt ook hierin.
Bent u al gastspreker? En denk nu niet, dat uw verhaal te ‘klein’ is, zo werd weer onderstreept door verschillende sprekers. Gebleken is, dat het vertellen van het persoonlijk levensverhaal, eventueel aangevuld met het ‘familieverhaal’, voor kinderen de beste methode is om even een direct contact te krijgen met wat een oorlog nu echt betekent voor een mens. En dit is niet te overtreffen door welke leraar of film dan ook.
Nu er helaas toch steeds meer oudere gastsprekers afvallen, zijn ook mensen van de tweede generatie nodig om aan de vraag hiernaar te voldoen. Dus wij ‘kinderen van’ zijn meer dan welkom, van welke generatie wij dan ook mogen zijn.
Denkt u hier eens over na en vraagt u eventueel nadere inlichtingen bij het Landelijk Steunpunt Gastsprekers WO II tot heden.) In de rubriek links op deze website vindt u een link, waarmee u het steunpunt rechtstreeks kunt bereiken.
Op de foto, gemaakt door Sake Elzinga, ziet u
Maarten ten Brinke
(Steunpunt Gastsprekers Herinneringscentrum Westerbork) in actie, nadat
drie leerlingen van het Bonaventura College te Leiden hun werkstuk
hadden aangeboden aan de door hen geïnterviewde gastsprekers Rita
Lensink-Bosman en Micha Schliesser.
(Tekst: Minka Kaszó)
JAARLIJKSE BIJEENKOMST GASTSPREKERS IN MADURODAM
Op
11 januari 2010 is Miep Gies op honderdjarige leeftijd overleden.
Zij was de laatst overgebleven en bekendste helper van Anne Frank en de andere onderduikers in Amsterdam. Zij stond bekend als ‘de redder van het dagboek van Anne Frank.’ Na de oorlog overhandigde zij het aan Otto Frank, de enige overlevende van de onderduikers.
Door het dagboek is ook Miep Gies wereldberoemd geworden, media in vele landen wereldwijd, waaronder Amerika, Engeland, Duitsland en Israël, melden haar overlijden.
Miep Gies werd op 15 februari 1909 in Wenen geboren als Hermine Santrouschitz. Zij kwam als kind naar Nederland.
Op 29 april 1994 heeft ze haar eigen straatnaam onthuld in de gemeente Montfoort.
Een
paar maanden geleden werd er nog een planetoïde naar haar vernoemd.
Zij kreeg vele onderscheidingen in binnen en buitenland, waaronder de Yad Vashem medaille, het Bundesverdienstkreuz en zij was Ridder in de Orde van Oranje Nassau.
Op de zwart wit foto staan Miep en Jan Gies in 1987 in Het Achterhuis (foto ANP)
(Bron: internet)
MIEP GIES OVERLEDEN
- Eind 2008 is er een nieuw, geactualiseerd infoboekje
van onze KvV
uitgekomen. Het zal bij bijeenkomsten van de vereniging gratis
verkrijgbaar zijn. Wie als lid toezending op prijs stelt, kan contact
opnemen met het secretariaat via info@verzetskinderen.nl.
In principe is dit boekje uitsluitend bedoeld voor leden en donateurs en enkele relaties.
NIEUW INFOBOEKJE KvV
- De directies van Nederlands Instituut voor
Oorlogsdocumentatie
(NIOD) en het Centrum
voor Holocaust en Genocidestudies (CHGS) werken
momenteel hard aan een fusie. Deze zal naar verwachting na de komende
zomer haar beslag moeten krijgen.
Het CHGS is acht jaar geleden opgericht door het NIOD, de Universiteit van Amsterdam en het ministerie van VWS. Tussen het NIOD en het CHGS is een overlap in activiteiten, zo doet het NIOD net als het CHGS onderzoek naar de Jodenvervolging. Bovendien is het onderzoeksterrein van het NIOD verbreed en doet het instituut de laatste jaren naast het onderzoek naar Nederland en de Tweede Wereldoorlog in breder verband, ook onderzoek naar andere internationale conflicten. Deze ontwikkelingen sluiten naadloos aan bij wat het CHGS doet. De directies van beide instituten hebben laten weten dat een fusie zal leiden tot een inhoudelijk breder en sterker instituut.
De naam van het nieuwe instituut is nog niet bekend. Het is de bedoeling dat de huidige NIOD-directeur Marjan Schwegman het nieuwe instituut gaat leiden.
Lees meer hierover in het Strategisch beleidsplan NIOD/CHGS 2010-2015: ‘Naar een Nederlands Instituut voor oorlogsgeweld in een globaliserende samenleving’.
(Bron: NIOD Nieuwsbrief mei 2010)
Fusie NIOD en CHGS nabij, 2010
Yitzhak
Ahronovich, de kapitein van het legendarische schip de ‘Exodus’, is 23
december j.l. op 86-jarige leeftijd overleden. Yitzhak “Ike” Ahronovich
werd in 1923 geboren in Gdánsk, Polen. Toen hij als kapitein bevel
voerde over het SS Exodus, was hij lid van de Palmach, een gewapende
vleugel van de Haganah.
De Exodus voer in juli 1947 met ruim 4.500 joden naar Palestina, waar de opvarenden zich wilden vestigen. De Britten, die het gebied namens de VN beheerden, weigerden hen toegang en stuurden het schip onder escorte terug naar Europa, wat tot sympathie voor hun zaak leidde. Zij werden geïnterneerd op het eiland Cyprus. Mede door een hongerstaking van alle opvarenden, inclusief de kinderen, werden zij uiteindelijk in Palestina toegelaten. Leon Uris schreef hier een aangrijpend boek (Exodus) over, en nog niet lang geleden was de verfilming op de tv te zien.
(Bron: NRC 24/12/09, AFP, AP en eigen onderzoek)
KAPITEIN EXODUS OVERLEDEN
- Het programma Erfgoed van de Oorlog laat als
onderdeel van het project Databank Digitale Dagbladen (DDD) 1.300
Nederlandse dagbladtitels uit de Tweede Wereldoorlog digitaliseren. Het
gaat bij deze digitale kerncollectie om in totaal 300.000
krantenpagina’s. De geselecteerde titels zijn een aanvulling op de
selectie die de Koninklijke
Bibliotheek (KB) al voor de Databank Digitale Dagbladen had gemaakt.
Tot de geselecteerde uitgaven behoort de vrijwel volledige bekende illegale pers (circa 1.170 titels en 100.000 pagina’s), waarvan een groot deel tot de collectie van het NIOD behoort. Binnen de legale pers wordt een onderscheid gemaakt tussen dagbladen, nieuwsbladen (lokaal/regionaal; 1-5 per week), tijdschriften en andere periodieken.
In 2010 komen alle gedigitaliseerde titels beschikbaar via een website met uitgebreide zoekmogelijkheden. Gebruikers kunnen zoeken op ieder woord in de tekst, op metagegevens zoals titel van de krant, jaar en datum, verspreidingsgebied en plaats van uitgave. De kranten zijn doorzoekbaar op artikelniveau.
Daarnaast onderzoekt de KB ook geavanceerde zoekmogelijkheden, zoals zoeken met hedendaagse woorden naar historische spellingsvarianten, zoeken in automatisch gegenereerde samenvattingen van artikelen, zoeken in het soort artikel, zoals advertentie, illustratie met onderschrift, familiebericht en nieuwsbericht, en zoeken naar kranten uit een bepaald gebied met behulp van een topografische kaart.
De KB merkt dat er door velen met grote interesse wordt uitgekeken naar de resultaten van het ‘digitale krantenproject’, en dat geldt in het bijzonder voor de verzameling oorlogskranten.
Voor de criteria en geselecteerde titels, zie http://www.kb.nl/hrd/digi/ddd/selectie.html.
(Bron: Ministerie VWS, Nieuwsbrief Erfgoed van de Oorlog, november 2009)
DIGITALISEREN OORLOGSKRANTEN
De toekomstige projectsite zal functioneren als
een multimediaal informatiecentrum over de Tweede Wereldoorlog en
muziek uit het toenmalige Koninkrijk der Nederlanden. Het muziekleven
tijdens de oorlogsjaren, verboden muziek, muziek in de doorgangs en
vernietigingngskampen, spotliedjes, amusementsmuziek en
propagandaliederen krijgen aandacht.
Het project 'De Tweede Wereldoorlog in muziek' vertelt over de betekenis van muziek tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland, voormalig Nederlands-Indië, Suriname en de Nederlandse Antillen. De projectsite is in januari 2010 gereed
- Op de toekomstige projectsite zijn ook de
ervaringsverhalen te zien en te horen van mensen, voor wie muziek
tijdens de Tweede Wereldoorlog een wezenlijke rol speelde. "In de
oorlog schreef ik het stuk Jaargetijden, op een gedicht van Vondel",
vertelt componist Jan van Dijk (1918). "Als ik dat stuk nu hoor, dan
komt direct de associatie met de oorlog boven, dan zit ik weer in de
oorlog. Het is geladen met oorlogsangst en oorlogsafkeer, en
tegelijkertijd met de lust om muziek te maken." Onder de zeven andere
ervaringsverhalen is het verhaal van trompettist Pieter Dolk (1916)
over kamp Vught, waar musici zaten als Marius Flothuis, Nico Richter en
Everard van Royen.
(Bron: Ministerie WVS, Nieuwsbrief Erfgoed van de Oorlog, november 2009.)
Zie ook: www.musicforce.org
- Rahman Films International maakt een documentaire
‘Het grote vergeten.
Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba tijdens de Tweede
Wereldoorlog’.
In de documentaire wordt aandacht besteed aan militairen, het vrouwenkorps, vrijwillige dienders, verpleegkundigen, verzetsstrijders en hun persoonlijke verzamelingen met foto’s, documenten en onderscheidingen.
De film hangt samen met de eerder gemaakte documentaire ‘Vergeten Strijders van Oranje’. Een documentaire over de rol van Surinamers die vochten voor de bevrijding van het Koninkrijk.
Regisseur en producent Ramdjan Abdoelrahman: ‘de twee films zijn een aanvulling op de internationale geschiedenis, want heel wat onbekende zaken komen aan de orde”. Hij hoopt dat eind 2009 deze nieuwe film in première zal gaan.
(Bron: Ministerie VWS, Nieuwsbrief Erfgoed van de Oorlog, november 2009.)
Persoonlijke getuigenissen van oud-strijders op Curaçao, Aruba en de Nederlandse Antillen
Oorlog
in Blik is een initiatief van het programma Erfgoed van de Oorlog
van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Doel van Oorlog in Blik
is een zo volledig mogelijk overzicht bieden van alle films en
geluidsopnamen uit de Tweede Wereldoorlog uit het toenmalige Koninkrijk
der Nederlanden, inclusief de voorgeschiedenis (vanaf 1933) en de
nasleep (tot 1950).
Vanaf september 2010 kunt u via deze site het merendeel van de duizenden titels aan films en geluidsmateriaal integraal zien of beluisteren. Ook kunt u dan zelf in het materiaal zoeken op trefwoord en locatie. Tot die tijd kunt u hier alvast enkele fragmenten van recente vondsten bekijken die een indruk geven van de veelzijdigheid van dit materiaal.
Heeft u zelf nog films uit deze periode? Niet weggooien! Kijk bij 'Partners' voor een archief bij u in de buurt of bel het informatienummer 020-419 68 38.
(Bron: Nationaal Monument Kamp Vught, Nieuwsbrief november 2009)
OPROEP: OORLOG IN BLIK
Per
1 december 2009 wordt de Stichting Nederlandse Vriendenkring
Sachsenhausen ontbonden. In een mededeling van de Vriendenkring
hierover wordt als reden opgegeven: “omdat de vergrijzing en de
mobiliteit van de deelnemers toeslaat.” Verder wordt gesteld: “vanwege
de bizarre achtergronden van onze vriendenkring en de daarbij behorende
specifieke taken, kan de tweede of derde generatie de fakkel onmogelijk
overnemen.”
Meer dan 1400 Nederlanders kwamen om in concentratiekamp Sachsenhausen. Vele van hen waren politieke gevangenen.
De Vriendenkring is in 1960 opgericht. In 1994 werd in het Reeburgpark in Vught een monument onthuld, waarvan u hieronder een afbeelding ziet. (Foto B. van Bohemen, NIOD.)
Zo zij het dan.
Zaterdag 28 november is er een afscheidsreceptie in Vught. De locatie kunt u onder andere via ons secretariaat vernemen.
VRIENDENKRING SACHSENHAUSEN WORDT ONTBONDEN
Marek
Edelman, de laatste nog levende leider van de beroemde opstand in het
getto van Warschau in april 1943, is op 2 oktober 2009 overleden. Hij
is 90 jaar geworden.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog dreven de Duitsers honderdduizenden Joden samen in het getto, om ze daarvandaan uiteindelijk naar vernietigingskampen te sturen.
De gewapende opstand tegen de nazi’s werd na een maand bloedig neergeslagen. Mordechai Anielewicz leidde het verzet. Na zijn dood nam Edelman de leiding over.
(Bron: NRC/Handelsblad, 031009/Reuters.) (Foto: AFP.)
LAATSTLEVENDE LEIDER OPSTAND GETTO WARSCHAU OVERLEDEN
- Het programma Erfgoed van de Oorlog is een eenmalige
en tijdelijke
impuls om belangrijk materiaal uit en over de Tweede Wereldoorlog te
behouden en het gebruik van dit materiaal te stimuleren.
De overheid wil het mogelijk maken dat reflectie op de periode ’40 –’45 en de gevolgen daarvan kan blijven plaatsvinden aan de hand van het meest waardevolle erfgoedmateriaal. Daarbij is belangrijk dat unieke materialen en verhalen uit de Tweede Wereldoorlog behouden blijven. Als het materiaal bewaard blijft en voor iedereen goed toegankelijk is, kunnen mensen een eigen beeld vormen over de Tweede Wereldoorlog.
Wij citeren verkort enkele van de resultaten van dit programma uit de Nieuwsbrief ‘Erfgoed van de Oorlog’ van 20 juli 2009.
Meivliegers.
Hans Vos maakte een documentaire over de zogeheten ‘meivliegers’. De film vertelt het verhaal van zes, nog in leven zijnde, Nederlandse piloten die tijdens de meidagen van 1940 deelnamen aan de luchtoorlog boven Den Haag en omstreken. Ook de geschiedenis van de luchtmacht in het eerste oorlogsjaar wordt in beeld gebracht.
De zoektocht naar deze geschiedenis begon voor Vos met een foto van zijn inmiddels overleden vader naast een Fokker C.X. Toen hij het toestel in het Militaire Luchtvaart Museum in Soesterberg zag, vond hij het bijna onvoorstelbaar dat daarmee luchtgevechten zijn gevoerd. Vos realiseerde zich dat de kans steeds kleiner zou worden
om mensen te spreken die dit toestel hadden gevlogen, gezien hun hoge leeftijd. ‘Ik werd nieuwsgierig naar hun verhaal,’ zegt Vos. In zijn zoektocht naar de piloten uit die tijd is hij geholpen door het Veteraneninstituut. Ook via-via werden oud-piloten opgespoord. Zo werd Vos door één van de meivliegers in contact gebracht met piloot Dick Lewis. Met deze ‘meivlieger’ heeft hij nog een interview kunnen afnemen voordat Lewis op 20 juni 2009 overleed.
Vos wilde de documentaire maken omdat het de laatste kans was om betrokkenen aan het woord te laten. ‘Ik speel in reservetijd’, zei één van de piloten tegen de filmmaker.
Anna’s Stille Strijd.
De documentaire ‘Anna’s Stille Strijd’ vertelt het aangrijpende verhaal van een dove Joodse vrouw en haar gevangenschap in het concentratiekamp Auschwitz. De documentaire is geregisseerd en geproduceerd door Tom Linszen en Willy Lindwer.
Linszen is een dove filmmaker, die een zoektocht maakt naar het lot van dove Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij kwam op het spoor van Anna, die het concentratiekamp Auschwitz overleefde.
In de documentaire vertelt Anna hoe zij de jaren in het kamp doorstaan heeft. Als de Nazi’s hadden geweten dat zij niet alleen Joods maar ook doof was, was zij direct na aankomst in het kamp vergast. De film vertelt de levensgeschiedenis van een jong meisje dat voor de Tweede Wereldoorlog opgroeide. De film brengt indringend in beeld hoe Anna als jonge dove vrouw de gebeurtenissen voor en tijdens de oorlog heeft ervaren.
De documentaire is op 4 mei 2009 op Nederland 2 uitgezonden en viel in de prijzen tijdens het Deaf Rochester Filmfestival in de Verenigde Staten.
Films en documentaires.
Liefke Knol Vier korte tv-documentaires over de Groningse bezettingstijd.
Prototo Documentaire en website waarin persoonlijke getuigenissen gekoppeld worden aan plekken
in Den Haag, die betekenisvol zijn vanuit het perspectief van de Tweede Wereldoorlog.
Universiteitsbibliotheek Utrecht Tien minidocumentaires gewijd aan de digitale tentoonstelling ‘Letters laten zich niet knechten.
De Universiteit Utrecht en het verzet, 1940-1945’.
Rahman Films International Documentaire over Suriname en de Surinamers tijdens de Tweede Wereldoorlog, waarin aandacht voor de schutterij, oud-strijders die in Indië vochten, vrouwen en mannen die in dienst waren van de land en stadswachten.
Project MusIP van de Oorlog.
Waar bevindt zich het erfgoed uit de Tweede Wereldoorlog? Het project MusIP van de Oorlog inventariseerde dit en bracht een overzicht uit. Het al bestaande Museum Inventarisatie Project (zie www.musip.nl) werd daarvoor uitgebreid en verdiept, waardoor er een volledig en landelijk overzicht van verzamelingen en collecties over de Tweede Wereldoorlog in Nederland is gekomen. De deelcollecties WOII van vooral kleinere musea en een aantal particuliere verzamelaars kwamen goed in beeld.
Bovendien is er nu ook meer zicht op wat er in Nederland aan 3D-collectie is.Het project werd uitgevoerd door het Landelijk Contact van Museumconsulenten (LCM). Projectmedewerker Monique Brederoo: ‘Als je een dergelijk project start, maak je eerst een selectie van collecties en verzamelaars. Gaandeweg bleek er veel meer te zijn. We hebben daarom keuzes gemaakt binnen de financiële mogelijkheden en de looptijd van het project. Een voorwaarde voor inventarisatie was bijvoorbeeld dat de collecties openbaar moesten zijn.’ Volgens Brederoo heeft het project veel opgeleverd.
Met name de collecties van particuliere verzamelaars zijn volgens haar interessant.
Nederlanders in Kamp Buchenwald. www.buchenwald.nl
Het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) ontving een Erfgoedsubsidie voor het online plaatsen, ontsluiten en doorzoekbaar maken van interviews met Nederlandse politieke gevangenen die het concentratiekamp Buchenwald hebben overleefd. De inmiddels opgeheven Vereniging van Oud-Buchenwalders had in 2002 achtendertig gefilmde interviews met oud-gevangenen overgedragen aan het NIOD.
Niet eerder zijn van één concentratiekamp zoveel Nederlandse slachtoffers geïnterviewd. De collectie is een verzameling van zeer indringende en aangrijpende getuigenissen. De interviews zijn via www.buchenwald.nl integraal raadpleegbaar en op geavanceerde wijze te doorzoeken. Verder biedt de site uitgebreide informatie over de geschiedenis van het kamp en worden er diverse thema’s gepresenteerd.
Boerinnen en boerendochters in de oorlog.
Het Meertens Instituut in Amsterdam heeft in het kader van het project Getuigen Verhalen getuigenissen vastgelegd van dertien boerinnen en boerendochters. Tijdens de Tweede Wereldoorlog en in de nasleep daarvan verbleven zij in noodwoningen, omdat de eigen boerderij verwoest was door oorlogsgeweld of bombardementen. De interviews vonden plaats in de regio Grebbelinie en in de omgeving Groesbeek.
Elpers: ‘Boerinnen en hun dochters zijn de stille slachtoffers die eigenlijk nooit als zodanig zijn gezien en benoemd. Het zijn vrouwen die op de achtergrond blijven en hun man naar voren schuiven als er over die periode wordt gesproken. Ik vond het belangrijk om juist de vrouwen te horen om een goed beeld te kunnen krijgen van het alledaagse leven in die periode.’
Elpers ondervond aarzeling bij de vraag om medewerking aan het project. ‘Sommige vrouwen twijfelden of hun herinneringen na zoveel jaren nog klopten met de werkelijkheid. Anderen wilden aanvankelijk niet dat het interview op film zou worden vastgelegd. Achteraf zijn alle geïnterviewden blij met het resultaat. Zij hebben ook een kopie van de band, die ze bijvoorbeeld aan kinderen of kleinkinderen hebben laten zien.’
Er was nog niet eerder onderzoek gedaan naar deze groep. Het resultaat ervan, een collectie diepte-interviews, is opgenomen in de digitale kerncollectie Getuigen Verhalen zodat deze duurzaam bewaard worden en voor wetenschappelijk onderzoek kan worden gebruikt.
Redactieadres:
Eenheid
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Oorlogsgetroffenen en Herinnering WO II
Programma Erfgoed van de Oorlog
Parnassusplein 5
Postbus 20350
2500 EJ Den Haag
Telefoon: 070 - 340 64 90
(Met telefonische toestemming overgenomen)
Erfgoed van de Oorlog
Alle dagboeken en geschriften van Anne Frank
zullen voortaan getoond worden in het huis waar ze ook geschreven zijn,
het Anne Frank Huis in Amsterdam. Minister Plasterk (OCW) heeft zijn
instemming betuigd met een akkoord dat het NIOD (Nederlands Instituut
voor Oorlogsdocumentatie), de KNAW (Koninklijke Nederlandse Akademie
van Wetenschappen) en de Anne Frank Stichting (AFS) hebben gesloten
voor een overeenkomst waarin het NIOD alle handschriften van Anne Frank
in permanent bruikleen geeft aan de AFS.Dit akkoord is 11 juni 2009,
aan de vooravond van de tachtigste geboortedag van Anne Frank,
ondertekend door alle partijen, inclusief de minister. Vanaf 1 november
2009 zal het publiek al het werk van Anne Frank kunnen zien in een
nieuw ingerichte tentoonstellingsruimte in het Anne Frank Huis.
Het doel van de nieuwe bruikleenovereenkomst is een optimale tentoonstelling van de dagboeken en geschriften voor een groot publiek mogelijk te maken. Voor zo'n tentoonstelling bestaat uiteraard geen betere plaats dan het Anne Frank Huis. Hiermee wordt recht gedaan aan de grote betekenis van Anne's geschriften als cultureel erfgoed. Belangrijk is dat ook de waarde van de geschriften als archiefstuk en object van wetenschappelijk onderzoek gewaarborgd blijft.
Klik hier voor meer informatie en alle onderliggende stukken.
Dagboeken Anne Frank voortaan getoond in Anne Frank Huis
- Onder de titel 'Laatste Getuigen' publiceert Vrij
Nederland in het
nummer van 25 april een artikel over de acquisitie van privé-archieven
bij het NIOD. Journaliste Angela Dekker sprak daarvoor met medewerkers
en schenkers van brieven en foto's uit de oorlog. Dekker schetst in het
artikel het belang van het behoud van particuliere archieven voor
historici aan de hand van enkele prachtige schenkingen.
In het artikel wordt onder andere aandacht besteed aan het archief van Ben de Jong, joods krijgsgevangene in kamp Deep en het archief van Henk Toby, ex-gevangene van kamp Dachau. Jolande Withuis raadpleegde de brieven van Henk Toby voor haar recent verschenen boek over Pim Boellaard. Het artikel geeft een goed beeld van de mogelijkheid tot nieuwe inzichten waartoe de schenkingen kunnen leiden en de waarde die deze archieven daardoor hebben voor historici.
Niet
Weggooien!
Het NIOD heeft belangstelling voor archieven, dagboeken, brieven, foto’s en andere persoonlijke documenten. Alle schenkingen worden op naam van de schenker geregistreerd en krijgen een goede materiële verzorging. Daarna wordt het zo snel mogelijk voor gebruik op de studiezaal toegankelijk gemaakt.
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Gertjan Dikken , telefoonnummer 020-5233800.
Zoals onze leden inmiddels allemaal weten (hopen wij) is ook de KvV als vereniging al enige tijd bezig haar leden te motiveren om geen papieren weg te gooien, maar die voor het nageslacht te bewaren door ze aan het NIOD te schenken. Nu of later, dat kunt u (laten) vastleggen.
Er is een zorgvuldige constructie bedacht ter bescherming van de privacy, zeggen wij nog even ten overvloede. En privé wensen ten aanzien van een schenking zullen strikt worden gewaarborgd.
Ons lid Lilian van Meurs is als contactpersoon met deze zaak bezig en u kunt zo u wilt contact met haar opnemen hierover. Haar gegevens vindt u in het ledenboekje, indien u dit hebt. Ook kunt u haar bereiken via het secretariaat, via info@verzetskinderen.nl.
(Bron: bericht NIOD, Nieuwsbrief 120509, toegevoegd artikeltje Minka Kaszó)
ARTIKEL VRIJ NEDERLAND OVER OPROEP NIOD BEWAREN PRIVé-ARCHIEVEN
Toen
Wils Verberne 10 jaar werd kreeg hij van
zijn ouders een dertig jaar oude metaaldetector. Deze bleek het nog
uitstekend te doen. De Vlierdense jongen speurt nu in zijn vrije tijd
stad en land af naar oude kogels, hulzen en mortierstaarten. Verder
zoekt hij op internet, ruilt en krijgt dingen. De hobby had tot gevolg
dat de schuur achter het huis van de familie Verberne nu is ingericht
als museumpje.
Op de toegangsdeurdeur staat: “Oorlog hoort eigenlijk alleen in een museum.” Eronder: entree 50 cent. Het adres: Schooteindseweg 24, alleen op afspraak open. Tel. 0493 – 312922. Op de foto ziet u Wils Verberne in zijn museum. Wils: “Ik ben met m’n detector in Normandië geweest en in de Ardennen. En natuurlijk hoop ik op nog veel meer spullen van mensen die er toch niks meer mee doen.”
(Bron: De Telegraaf 7/5/9 en Eindhovens Dagblad 2/5/9, foto Jean-Pierre Reijnen in ED)
TWAALFJARIGE JONGEN OPENT OORLOGSMUSEUM(PJE) IN VLIERDEN
- De Nationale Federatieve Raad van het Voormalig
Verzet Nederland (NFR)
heft zichzelf per 30 juni 2010 op. De NFR bestaat uit verenigingen van
oud-verzetsstrijders uit de Tweede Wereldoorlog.
Het opheffen van de NFR is noodzakelijk “om verdere onttakeling voor te zijn”, stelt voorzitter Wim de Bruijn (87) vandaag in dagblad Trouw.
De afgelopen drie jaar verloor de organisatie jaarlijks zo’n 20 procent van de leden. Het ledental is zo teruggebracht naar ongeveer vierhonderd. Na een jaar intern beraad is daarom besloten tot opheffing in 2010. De Federatie maakt zo nog net de 65e herdenking van de bevrijding mee.
(Bron: Tiscali/ANP + NRC Handelsblad 17/4/9)
VOORMALIG VERZET HEFT ZICHZELF OP IN 2010
Sinds
de officiële presentatie dinsdag 7 april 2009 in Studio-A is Den Haag
een website rijk waarop Haagse ‘oral history’ over de Tweede
Wereldoorlog is vastgelegd.
De persoonlijke herinneringen van stadgenoten aan de oorlog zijn in opdracht van het Ministerie van VWS vastgelegd in het kader van het programma Erfgoed van de Oorlog. Makers zijn Hans Pars (research en produktie) en filmer Robin Lutz (regie).
Voorlopig zijn er zeven onderwerpen op de site te zien: het Oranjehotel in Scheveningen, de meidagen van 1940 rond de vliegvelden Ockenburg en Valkenburg, onderduiken in de Haagse Reinkenstraat, de vlucht voor de hongerwinter, dwangarbeid in nazi-Duitsland en de broodbakkerij van Hus.
“De laatste bakker van de grote bakkersfamilie Hus,” noemt Pieter Hus zich in het gefilmde interview met hem, staande achter een van die befaamde bakkersfietsen van de Haagse firma. Hij herinnert zich zijn jeugd boven de bakkerij aan de Jacob Catsstraat en vooral de kelder onder die bakkerij. Een clandestiene kelder waarvan alleen de ‘ondergrondse’ het fijne wist.
De bakkerij is overigens inmiddels gesloopt.
Ook niet-Hagenaars kunnen deze website bekijken uiteraard en zullen er mogelijk in geïnteresseerd zijn. Zie: www.sporenvanherinnering.nl
(Bron: weekblad Den Haag Centraal, 10/4/9)
NIEUWE WEBSITE: MONDELINGE OVERLEVERING WO II DEN HAAG
Een
Duitser, die aan het einde van de Tweede Wereldoorlog als soldaat een
fiets stal in het Gelderse Nijkerk, heeft berouw gekregen en wil
betalen voor een nieuwe fiets.
Dat meldde de Sint Catharina Parochie in Nijkerk vrijdag.
De fiets stond destijds voor de kerk geparkeerd, aldus de Duitse oud-soldaat in een brief aan de parochie. Op de vlucht voor de geallieerde troepen ging hij ermee aan de haal en daarvan heeft hij nu spijt. De man, die volgens de parochie anoniem wil blijven, heeft aangeboden een nieuwe fiets te vergoeden.
De parochie probeert te achterhalen, van wie de fiets was, maar tot nu toe zijn er geen reacties binnengekomen. “Dat wordt nog knap lastig,”aldus een parochiewoordvoerster vrijdag. Als niemand zich meldt als eigenaar van de tweewieler, gaat het geld naar een goed doel.
(Bron: Tiscali/ANP, 100409)
DUITSER WIL FIETS VERGOEDEN
- De politierechter in Den Haag heeft vrijdag 13 maart
2009 vier
miderjarige jongens veroordeeld tot een leerstraf van twintig uur
wegens belediging van joden tijdens een demonstratie in Den Haag.
De jongens moeten onder begeleiding een bezoek brengen aan het Anne Frank Huis in Amsterdam en hierover een werkstuk inleveren bij de officier van justitie en de Raad voor de Kinderbescherming.
Het viertal (14, 17 en 17 jaar uit Den Haag en 16 jaar uit Amsterdam) was op 18 januari j.l. aanwezig bij een demonstratie op het Malieveld in Den Haag. De bijeenkomst richtte zich tegen geweld van Israël tegen de Palestijnse burgers in Gaza.
Tijdens de demonstratie hielden de 14-jarige en de 17-jarige Hagenaar een spandoek vast met daarop een Davidster en daarin verwerkt een hakenkruis. De twee andere minderjarigen riepen op het Malieveld de leus 'Hamas, Hams, alle joden aan het gas'.
Ook vier meerderjarige verdachten van 18 en 19 jaar oud moesten zich vrijdag verantwoorden voor de politierechter vanwege het roepen van dezelfde leus. Zij kregen ieder een geldboete van 600 euro, waarvan 200 voorwaardelijk.
(Bron: De Posthoorn, 18 maart 2009)
JONGENS VOOR STRAF NAAR ANNE FRANK HUIS
Tientallen
jaren was de literaire nalatenschap van de
Surinaamse schrijver, activist en verzetsstrijder Anton de Kom
spoorloos.
Eind vorig jaar kreeg de Vereniging Ons Suriname het grootste deel boven water. Tot grote vreugde van de familie.
“Ik kon het in eerste instantie niet geloven,” zei De Koms dochter Judith gisteren tijdens de overhandiging van het archief aan de Universiteit van Amsterdam (UVA). “Toen ik het thuis ben gaan lezen, was ik zo ontroerd. Wat heeft die man geschreven.”
Anton de Kom werd op 22 februari 1898 in Paramaribo geboren en overleed op 24 òf 29 april 1945 in Neuengamme. Zijn zoon overleed kort geleden.
Uiteindelijk gaat het archief naar het Letterkundig Museum.
(Bron: ANP / Metro 25 februari 2009 / aanvullingen eigen onderzoek)
ARCHIEF ANTON DE KOM TERECHT
Zoals
eerder aangekondigd, is op 11 februari 2009 de Verzetsheldenbuurt in
Den
Haag / Leidschenveen geopend. 
Na het officiële gedeelte, waarbij
wethouder Baldewsingh een zeer
betrokken en respectvolle toespraak
hield, werden de nabestaanden in twee bussen naar het
Verzetsheldenplantsoen gereden, waar de wethouder het in de Haagse vlag
verpakte straatnaambordje onthulde. Er werden bloemen bij gelegd.
Hierna
ging het gezelschap, verdeeld op ‘straatnaam’ door de hele wijk,
zodat men daar een goed beeld van kreeg. Onderweg werd dan af en toe
gestopt bij het straatnaambordje van het vernoemde familielid, waar
foto’s gemaakt konden worden. Wat op schrijnende wijze opviel tijdens
die rondrit was, dat sommige verzetsstrijders zo jong waren
‘gesneuveld’ en van enkele families waren er meerdere leden vernoemd,
alle namen stonden op de bordjes, eventueel onder de straatnaam).
Na afloop van de rondrit was er als verrassing een gezellig samenzijn
in een horecagelegenheid vlakbij de stadsboerderij, waar het gebeuren
was begonnen. 
Voor alle aanwezigen die zich hadden aangemeld, had daar
een naamspeldje klaargelegen, wat het onderlinge communiceren
makkelijker maakte.
Er werd goed genetwerkt en van onze vereniging was behalve het bestuurslid, wier moeder vernoemd was ook de secretaris aanwezig, die brochures en boekjes van en over de KvV had meegebracht. Wij hopen hier een aantal nieuwe leden aan over te houden!
Enkele foto’s geven u een indruk van het gebeuren.
Klik hier voor de toespraak van wethouder Rabin BaldewsinghDe straten zijn gegroepeerd rond het Verzetsheldenplantsoen. De straatnamen, in de niet-alfabetische volgorde zoals deze door de gemeente op de uitnodiging voor de officiële plechtigheid zijn vermeld volgen hieronder.
Jo van Capelleveenlaan, Chris Lebeaulaan, Martina
van
Dethlaan,
Mimi Knagelaan, Frank van Hulsentoplaan, Piet Krollaan, Jan Bootlaan,
Zandberglaan, Bob Oosthoeklaan, Gerard Doggerlaan, Adriaan van
Leeuwenlaan, Harry Diesfeldtlaan, Hans Larivelaan, Wibo Lanslaan, Piet
Baarslaan, Adrianus van Driellaan, Willem Hanegraaflaan, Tom Navislaan,
Antonius Heggelaan, Willem van Nieuwenhuizenlaan, Gorterlaan, Henk
Gottlieblaan, Van der Stoklaan, Wartnalaan, Laurus Melselaan, Cor
Spaanslaan, Van Baaklaan, Henk Kompagnelaan, Pieter van der Meulenlaan,
Jo Hendrichslaan, Frans Robbelaan.
Een woordvoerder van de gemeente Den Haag zei niet uit te sluiten, dat er enkele nabestaanden niet zijn bereikt, ondanks het feit, dat men veel moeite heeft gedaan allen te traceren. Wellicht dat dit bericht daartoe bijdraagt.
VERZETSHELDENBUURT DEN HAAG WAARDIG GEOPEND
-
De
70-jarige Onno Luske uit Breda heeft bijna 65 jaar nadat zijn vader om
het leven kwam in concentratiekamp Sachsenhausen een paar van diens
persoonlijke bezittingen teruggekregen. Drie gouden ringen, een vulpen
en een horloge werden in een pakketje uit Duitsland naar hem
toegestuurd. De vader, Jacques Luske overleed in december
1944. Bij The International Tracing Service in Duitsland liggen
overigens nog duizenden persoonlijke spullen van mensen. Men kan op de
website van deze instantie meer te weten komen.
(Bron: ANP)
SPULLEN CONCENTRATIEKAMP TERUG BIJ ZOON
-
Afgelopen jaar, dus in 2008, bezochten verschillende islamitische
groepen op uitnodiging de Hollandsche Schouwburg in Amsterdam.
Studenten in de opleiding voor imam, geestelijk leider of leerkracht islam volgden onder leiding van medewerkers van de Hollandsche Schouwburg het programma verkenning, herkenning, herdenking. Dit programma is erop gericht om oordelen en vooroordelen te bespreken of weg te nemen en kennis over te dragen. Ook in de toekomst zal de Hollandsche Schouwburg zich inzetten om meer van dit soort groepen te ontvangen.
(Bron: JHM Museumkrant, nr. 3, jaargang 17)
ISLAMITISCHE GROEPEN BEZOEKEN DE HOLLANDSCHE SCHOUWBURG
- Sinds 28 april 2008 is een plattegrond verkrijgbaar
met
daarop fietsroutes door joods Amsterdam. Verborgen schatten van joods
Amsterdam is de eerste fietsroute ter wereld langs joodscultureel
erfgoed. De route is uitgegeven in het kader van het themajaar 2008:
Amsterdam Hidden Treasures. De route is in drie talen uitgegeven:
Nederlands, Engels en Hebreeuws.
Het is een handzame plattegrond die langs sporen leidt van joods leven vroeger en nu.
Verkrijgbaar bij het JHM (Joods Historisch Museum), MacBike en het Stadsarchief.
Kosten: € 2,00.
(Bron: JHM Museumkrant nr. 2, jaargang 17)
FIETSTOCHT “VERBORGEN SCHATTEN VAN JOODS AMSTERDAM”
-
Het beheer van het vermogen van minderjarige joodse wezen is naar
behoren geweest. Er zijn geen aanwijzingen dat van die vermogens
misbruik is gemaakt. Tot die conclusie komen de historicus Johan Joor
en accountant Frits Hoek in hun onderzoek naar het beheer van de
vermogens van joodse minderjarigen, die in de Tweede Wereldoorlog beide
ouders hadden verloren.
Drie organisaties, waaronder het Joods Maatschappelijk Werk (JMW), hadden opdracht tot de studie gegeven, nadat Elma Verhey in haar boek Kind van de rekening toto de conclusie was gekomen dat de erfenissen en tegoeden op zeer omstreden wijze waren beheerd. Een groot deel van het geld zou voor de opbouw van de staat Israël of de instandhouding van joodse kindertehuizen zijn gebruikt.
(ANP / NRC Handelsblad 15/16 nov. 2008)
JOODSE VERMOGENS GOED BEHEERD
-
Malafide
makelaars hebben tijdens de Tweede Wereldoorlog grof geld verdiend met
de aan- en verkoop van onroerend goed dat eigendom was van joden. Zo'n
20.000 'joodse panden' kwamen in handen van die makelaars, minstens
9.000 werden vervolgens doorverkocht.
Dit blijkt uit onderzoek van de Amsterdamse historicus Eric Slot, dat op 19 november is gepubliceerd in het Historisch Nieuwsblad.
Tot nu toe gingen historici ervan uit dat Nederlanders zich niet schuldig hebben gemaakt aan 'roof' van joodse panden. Ook Jou de Jong was deze mening toegedaan, hij baseerde zich op in nhet Nationaal Archief gevonden documenten.
Joden die de oorlog en de deportaties overleefden, kregen daarna hun huizen niet zonder meer terug.
In 1997 stelde de door de Nederlandse regering ingestelde commissie - van Kemenade, die onderzocht of joodse gedupeerden na de oorlog wel voldoende gecompenseerd waren, nog vast dat 'niet gebleken is dat het rechtsherstel met betrekking tot het joods onroerend goed incorrect is verlopen.'
(Rotterdam, 19 nov. 2008 / NRC Handelsblad.)
IN OORLOG VEEL JOODS ONROEREND GOED VERHANDELD
- In Frankrijk kent iedereen het plaatsje
Ouradour-sur-Glane, waar op 10 juni 1944 door Duitse SS-troepen 64
inwoners werden vermoord.
Maar met 124 doden op ongeveer 500 inwoners was het dorpje Maillé, ten zuiden van Tours, het toneel van het naar omvang tweede Franse bloedbad uit de Tweede Wereldoorlog. En het gebeurde ook nog op de dag dat Parijs, 260 kilometer verderop, bevrijd werd, op 25 augustus 1944.
Toch maken de Franse geschiedenisboekjes er geen melding van. Na de oorlog werden de ruïnes opgebouwd en ging het leven verder. De overlevenden zwegen over hun ervaringen.
Daar is nu verandering in gekomen. Deze week kreeg Maillé bezoek van een Duitse openbaar aanklager. "Ik schaam me voor wat de Duitsers hier hebben gedaan en ik bied u excuses aan", vertelde de Hamburgse procureur-generaal Ullrich Maass de burgemeester en de andere inwoners.
Frankrijk ontdekt Maillé. De laatste overlevenden komen aan het woord over de gebeurtenissen. Over hoe de families - mannen, vrouwen en 44 kinderen - uit hun huizen werden gehaald en neergeschoten, terwijl anderen vluchtten en zich verborgen hielden.
Over hoe ze na de oorlog elke 25e augustus bijeen kwamen voor een herdenking, zonder toespraak - want wat viel er te zeggen? Zelfs de toedracht was nooit bekend geworden.
In Frankrijk verjaren oorlogsmisdaden na dertig jaar. In Duitsland niet. Sinds 2004 is Maass bezig met een onderzoek naar het bloedbad in Maillé. De aanklager is naar Maillé gekomen om een beeld te krijgen van de situatie ter plaatse.
(Bron: NRC Handelsblad, 17 juli 2008)
FRANKRIJK ONTDEKT VERGETEN OORLOGSMISDAAD IN MAILLé
-
De Duitse piloot, die in 1944 het vijandelijke toestel van de Franse piloot en schrijver Antoine de Saint-Exupéry uit de lucht heeft geschoten is nu, 64 jaar na dato, voor zijn daad uitgekomen. De inmiddels 88-jarige oud-sportjournalist Horst Ripper heeft er al die jaren over gezwegen uit angst zijn baan bij de Duitse televisie te verliezen.
Antoine de Saint-Exupéry werd wereldberoemd door zijn boek “De kleine prins”. Hij schreef diverse boeken waarin hij het gevoel van en de sfeer rond het vliegen perfect weergaf. Als zodanig was hij een van de lievelingsschrijvers van Ripper geweest, die op dat fatale moment in 1944 geen idee had wie het vliegtuig bestuurde, dat hij neerhaalde: "Als ik het had geweten, had ik niet geschoten. Niet op hem", zei hij toen hij achter de identiteit van de Franse vlieger kwam.
Indertijd had hij zich, na het lezen van het boek 'Nachtvlucht' van De Saint-Exupéry, bij de luchtmacht gemeld.
Bekentenis
- Je hebt noch smaak,
noch kleur noch geur.
Men kan je niet beschrijven.
Men proeft je
zonder je te kennen.
Het is niet zo dat
men jou voor het leven
nodig heeft:
Je bént het leven.
Antoine de Saint-Exupéry
W A T E R
- In het buitenland wonende Nederlanders kunnen weer een beroep doen op de WUBO. Nederlandse nationaliteit is vereist. Deze wetswijziging geldt voor de hele wereld.