‘Eénmaal kindje, zul jij trots zijn’

In dit boek vertellen 33 kinderen van verzetsdeelnemers hun levensverhaal. Voor hen is de oorlog pas voorbij als er in hen een proces van verwerking heeft plaatsgevonden, waarbij ze hun ouders leren zien zoals ze werkelijk waren. Het zijn 33 verhalen van hoop en vertwijfeling geworden, waarbij de hoop in de meeste gevallen het sterkst bleek te zijn.
Er zijn nog enkele exemplaren verkrijgbaar. Inlichtingen bij het secretariaat van de Vereniging Kinderen van Verzetsdeelnemers: info@verzetskinderen.nl

‘Een Joodse Erfenis’
Auteur: Edjo Frank

Op de achterkant van dit boek staat: Een joodse erfenis veroorzaakt een giftig mengsel van geld, verleiding en intrige.’ Dat dekt de inhoud van dit boek precies. Het gaat niet over de oorlog, maar deze speelt wel een grote rol in het verhaal. Een joodse bankdirecteur zit na de oorlog met gelden van omgekomen joden zonder nazaten en problemen rond het familiekapitaal. Russische oliecriminelen zijn op zoek naar goudstaven en oude flamencogitaristen en hun instrumenten spelen ook een rol. Merkwaardige combinatie, maar spannend. Lekker leesbaar.
Ons lid Edjo Frank draagt zowel de Holocaust als het verzet met zich mee. In 2011 kwam uit zijn Tragedies to remember, wat hij noemde kleine Joodse gedichten over wanhoop en hoop (in 2 talen) met prachtige illustraties, en 2018 in het Engels The three lives of Cobie Frank, een dun boekje over zijn vader, die in Rotterdam in het verzet zat.

Uitgeverij Insperience │2020 │ISBN 97890817057211│ paperback │311 pagina’s │prijs € 21,95

‘Ik was een KIND IN OORLOGSTIJD en dat heeft mijn leven bepaald’
Auteur: Dik de Boef

Ons lid Dik de Boef heeft zijn jeugdherinneringen op papier gezet. Het is een plezierig ogend boekje geworden met veel foto’s en prachtige tekeningen in kleur van Karel Kindermans. Het boek is zeker ook geschikt voor scholieren en dat kan mede de reden zijn dat het er is gekomen.
Dik werd in 1940 in Rotterdam geboren, na het bombardement, dat het huis van zijn ouders verwoestte. Zijn ouders, lid van de CPN, waren al voor de oorlog bezig met de opvang van politieke en joodse vluchtelingen uit Duitsland. Zij gingen door met illegaal werk. Zij besloten naar Arnhem te verhuizen. Daar maakte Dik in 1944 het bombardement mee, waarbij hij uit het puin werd gehaald.
Dik heeft toen 6 weken niet gesproken. Hij herinnert zich de vlammen nog heel goed. Het gezin moet diverse malen verhuizen en uiteindelijk keerden zij naar Rotterdam terug. Dit gebeurde in de hongerwinter. Zij gaan bij Diks grootouders wonen, aan de Schie. Daar zakt Dik door het ijs en wordt ternauwernood door een buurman gered. Vanwege voedselgebrek verlaat het gezin Rotterdam weer en komt uiteindelijk in Nunspeet terecht. De bevrijding maakt hij in Hulshorst mee.
Volgens Dik kan hij door al deze gebeurtenissen nog altijd niet tegen harde geluiden: ‘ik verdwijn dan letterlijk of trek mij in mezelf terug’.
Beide ouders waren ziek geworden door de oorlog en als oudste kind moest Dik jarenlang een deel van het huishouden doen.
Later had  Dik nachtmerries en werd hij depressief,  op aanraden van zijn vader ging hij tenslotte naar een psychiater.
Dik wijdt zijn leven nu aan allerlei organisaties zoals het COVVS en het Sachsenhausen Comité.

Metropol VerlagISBN 9783863315245 │2020│paperback │geïllustreerd │60 pagina’s │ prijs € 12,00, e-boek € 9,00 │te bestellen via info@onderduikmuseum.nl

‘Mijn schild ende betrouwen’
Auteur: Ben Verduijn

Het 3e boek in de ‘Mausoleumreeks’ tevens de ‘Reeks Historische Berichten Ede’ van het Gemeentearchief Ede is verschenen. Het gaat hier om het e-boek ‘Mijn schild ende betrouwen’. De schrijver van deze reeks is de in Wageningen wonende en in Ede geboren schrijver en dichter Ben Verduijn. lid van de KvV. Dit boek gaat over zijn vader, Kees Verduijn.
Mede door zijn werk kregen een aantal in het verzet omgekomen verzetsmensen, die genoemd worden op, of bijgezet zijn in het Mausoleum op de Paasberg te Ede, een gezicht.

Gemeentearchief Ede │2020│geen ISBN nummer │geïllustreerd │314 pagina’s │het e-boek kost € 4,95 en is te bestellen bij het Gemeentearchief van Ede via https://gemeentearchief.ede.nl/geschiedenis-van-ede/publicaties

‘Verzet, verraad, bevrijding en terugkeer van Sietse Dirk Sietses’
Auteurs Sietse Dirk Sietses en Cocky Sietses

Toen de moeder van ons lid Cocky Sietses in 1999 overleed vonden haar kinderen in een la een map met documenten van hun vader, waaronder een 14 pagina’s groot verslag in een aantekenboekje. In eigen beheer van Cocky Sietses is dit gepubliceerd, met eromheen uitleg over de familie en de omstandigheden destijds. En verder aangevuld met veel foto’s van documenten, voorwerpen, locaties e.a.

Uitgegeven in eigen beheer door Cocky Sietses │ 2019 │geen ISBN nummer │ 107 pagina’s │geïllustreerd │ te bestellen via cocky.sietses@gmail.com │prijs € 5,00 + portokosten

‘Met Godsvertrouwen voor het vuurpeloton’
Verzet in Heerlen
Auteur: Lodewijk Ivo Crijns

Lodewijk Crijns schreef een (niet geromantiseerd) boek over zijn vader,  maar in eerste instantie over de mens dank zij wie deze in leven is gebleven in WO2. De katholieke chirurg Karel van Berckel. Hij vond dat hij dit deze man verplicht was. Het eerste deel van het boek gaat over de familie- en beroepsmatige geschiedenis van deze hoofdpersoon. Ook geeft het een aardig idee hoe de standenmaatschappij ooit in elkaar zat. Met hoofdstuk 5 begint het deel over de oorlog en het verzet, in het algemeen en speciaal in Heerlen. De organisatie van het verzet wordt uitgebreid besproken. In 1943 is Theo Crijns, de vader van de auteur, actief als koerier in de zo genoemde Geuzengroep. Karel van Berckel neemt deel aan het artsenverzet. Hij heeft piloten en verzetsstrijders in huis, helpt Joden en de ondergrondse pers en weigert lid te worden van de artsenkamer. In hoofdstuk 10 staat de handeling die het schrijven van dit boek veroorzaakte, onder de titel: Dr. Van Berckel grijpt resoluut in en redt een gevangen koerier. Dit gaat dus over Theo Crijns. Deze is ’s avonds laat aangehouden. Bij een vlucht-poging raakt hij gewond. Dr. Van Berckel opereert hem en verbindt zijn hoofd zodanig, dat hij niet kan spreken. Er komt een bevrijdingsactie en na een schietpartij weet Theo Crijns te ontsnappen. Van Berckel wordt verantwoordelijk gehouden voor de ontsnapping en gearresteerd. De ouders, jongste broer en zussen van Theo Crijns worden allemaal opgepakt en verhoord en belanden als gijzelaars in kamp Vught, waar zij tot september 1944 vast zaten.

Pag. 109: ‘Thuis kan nergens meer over gesproken worden. Mijn ouders zeggen: “We leven nog en moeten maar opnieuw beginnen. Het is nu de toekomst die geldt.” We kunnen ons verdriet en onze ervaringen uit het kamp Vught niet verwerken. Ik voel me altijd nerveus en vaak in de war. Ik slaap slecht en ben rusteloos en gespannen. Ik heb angsten en depressies en voel me labiel en onzeker.’ Karel van Berckel intussen wordt opnieuw gearresteerd. Na verhoren belandt ook hij in kamp Vught. Begin september 1944, na Dolle Dinsdag, wordt hij ‘berecht’ en krijgt de doodstraf.’ Er zijn een epiloog, bijlagen, een personenregister en bronnenvermelding en in het midden een flink aantal foto’s. Het is een kort boek, maar het staat propvol informatie, veel namen ook.

Uitgeverij Walburg Pers | ISBN 9789462494404 | 2015 | paperback | geïllustreerd | 142 pagina’s | prijs € 14,95 |

 

‘Geef de namen een gezicht’
De 46 van het Rademakersbroek
Auteur: Kirsten Zimmerman

Het Nationaal Onderduikmuseum in Aalten bracht in juni 2020 dit boekje uit. Daarin krijgt na een inleiding elk van deze op 2 maart 1945 gefusilleerden een eigen bladzijde, met foto. Een mooi papieren monument. Ons lid Kirsten Zimmerman deed als projectleider het onderzoek hiervoor, wat uitmondde in het boekje en een website, een boek is in de maak. Het boekje is te bestellen bij het Nationaal Onderduikmuseum en kost € 7,95. Overigens is men nog steeds op zoek naar meer informatie omtrent deze mannen, mailt u indien u die heeft naar info@onderduikmuseum.nl.

Onderduikmuseum Aalten bracht meer boekjes uit: in 2018 ‘De vrouw als spil van het verzet’ en in 2020 tevens ‘Sporen van de vrijheid’.

Nationaal Onderduikmuseum Aalten | 2020 | paperback | 59 pagina’s | geïllustreerd | prijs € 7,95

 

‘Breekbare helden’
Een verhaal over oorlog en verzet
Auteur: Carla Rus

Was er meer of minder verzet in Zeeland? Het blijkt er zelfs boven het landelijk gemiddelde te hebben gelegen. Maar mede door de wat geïsoleerde ligging en de bescheiden volksaard is er minder bekend over wat er daar gebeurde. De vader van de auteur maakte deel uit van het Zeeuwse verzet (in Goes) en heeft erover verteld en geholpen bij de naspeuringen. Veelal bleek daarbij dat aannames niet kloppen. Carla Rus noemt talloze namen, die lijst bleek na verschijning van het boek alweer onvolledig. Duidelijk wordt wie er in het verzet gingen en waarom en wat dat betekende voor henzelf en hun families, ook na de oorlog. En ook wat dat verzet inhield: veel spionage, hulp aan onderduikers, overvallen enz. De adequate informatie van het verzet heeft b.v. aan het einde van de oorlog, ook bij de Slag om de Schelde, gezorgd dat dingen sneller konden gaan en minder mensenlevens kostten. Een tragisch hoofdstuk tegen het einde van het boek gaat over de Tien (gehangenen) van Renesse. Het boek is wars van sensatie geschreven.

Uitgeverij Het paard van Troje | ISBN 9789071937774 | 2019 | hard cover | 304 pagina’s | geïllustreerd | prijs € 22,50 incl. verzendkosten, in boekhandel verkrijgbaar

 

‘75 jaar Stoottroepen’
In de voetsporen van het verzet
Auteur: Laurens van Aggelen

Laurens schreef dit prachtig uitgevoerde boek in opdracht en ik denk dat de Stoottroepers er blij mee zijn.
Het Regiment Stoottroepen is het jongste regiment van de Koninklijke Landmacht en kwam voort uit het verzet. De Stoters van het eerste uur waren daadwerkelijk betrokken bij de bevrijding.
Kenmerkend binnen het regiment zijn de onvoorwaardelijke kameraadschap en saamhorigheid. Men ziet elkaar als gelijke, ongeacht leeftijd, rang of uitzendverleden. Net zoals in de KvV dus. Het vaandel van het regiment is het enige vaandel waaraan het Verzetsherdenkingskruis gehecht is.
Na de bevrijding zetten velen van het regiment zich in als oorlogsvrijwilliger door voor zo’n zes jaar bij te tekenen. “Daarom is het goed dat de huidige Stoottroepers het als een belangrijke taak zien om te zorgen dat dit gedachtegoed bewaard blijft,” zegt kolonel b.d. Joop Lodders, een van de vele geïnterviewden in dit boek. De missies worden allen uitgebreid in het boek besproken, er staan namenlijsten in van alle gevallenen.
in 1998 werd een eigen museum opgericht in de Johan Willem Frisokazerne in Assen. Daar vond de eerst bescheiden regimentscollectie een plaats.
Op pag. 85 gaat het over het Stotersgevoel. “Het Stoter zijn is iets dat bij iedereen binnen het 13e bataljon een gevoel van trots oproept,” zegt kapitein Mark Bakker, compagniescommandant van de Alfa Compagnie.

225 pagina’s vol Stoottroepen, hardcover, met veel fraaie foto’s, bronnen, voetnoten en een dankwoord van de schrijver achterin.

Uitgeverij White Elephant | ISBN 9789079763290 | 2019 | hardcover | geïllustreerd | 225 pagina’s | prijs € 31,00, voor minder kan zo’n fraai boek echt niet

 

‘Ik heb niets warms voor de winter’
Lezen tussen de regels van de Tweede Wereldoorlog,
Brieven van Ab Veltman en Mirjam Veltman-Diamant
Auteurs/samenstellers: Martin Veltman en Bas van der Horst

Ab en Mick Veltman hebben zelfs het Verzetsherdenkingskruis nooit willen aanvragen. Zo herkenbaar voor velen van ons. Maar de brieven die Ab aan zijn vrouw schreef tijdens zijn gevangenschap bleven bewaard. Met een in 1992 door beide echtelieden apart een bewaard gebleven geschreven persoonlijk verslag over de gebeurtenissen in de oorlog. Hierin werden dingen benoemd die in de vanuit gevangenschap (Vught, Dachau) geschreven brieven niet konden staan. Bas van der Horst,  neef van Martin Veltman, hielp hem bij de totstandkoming van dit boek en schreef verbindende teksten. En hoewel Martin stelt dat er in de brieven van zijn vader niet veel feiten staan over het verblijf in het kamp, meen ik dat alleen al de brief op pag. 51 (winter ’43) veel interessante details geeft. Over o.a. de dagelijkse kamproutine en wat belangrijk is, vooral eten dus.
De Amsterdamse ouders van ons lid Martin Veltman zaten in het communistisch verzet, zijn moeder was daarbij Joods.

 Bezorgd door Martin Veltman en Bas van der Horst | Uitgeverij AMB,  ook verkrijgbaar o.a. via bol.com | ISBN 9789463895996 | 2019 | paperback | geïllustreerd | 163 pagina’s | prijs € 15,00

 

‘Begrijp je nu waarom ik niet huilde …?’
Dramastuk in zeven bedrijven
Auteur: Feiko Postma

Feiko Postma werd in 1955 geboren als enig kind van een vader die drieënhalf jaar in kampen doorbracht, de langste periode in Buchenwald. Onze (vele) leden die opgroeiden in een vergelijkbare situatie moeten dit boek zeker lezen, het zal helaas een en al herkenning zijn.
Feiko voert een fictief en hard gesprek met zijn vader, die drie dagen uit de dood ‘terugkeert’ om met zijn zoon te praten. In dit gesprek maakt de zoon duidelijk hoe erg het zwijgen over de oorlog èn het afreageren van de vader op zijn zoon zijn leven getekend heeft. Zo ernstig dat de vroege dood van die vader als een verlossing kwam. De vader is zich dit totaal niet bewust geweest. De zoon deed het in de ogen van zijn vader nooit goed genoeg, moest volbrengen wat de vader niet had kunnen doen door die oorlog en werd gestraft als hij faalde. Hierdoor sloot de zoon zich in zichzelf op.
Het gesprek werkt bevrijdend en aan het einde kan de vader terugkeren naar waar hij vandaan kwam.
Intussen hebben wij een duidelijk beeld van het verleden gekregen. Want Feiko Postma heeft dingen zoveel mogelijk grondig uitgezocht, is ook naar de kampen geweest en heeft daar in de archieven gekeken.
Het boekje bevat maar 74 pagina’s, al is een kleine letter gebruikt, waardoor er toch een flinke inhoud is.

Uitgegeven in eigen beheer, zie www.boekscout.nl | ISBN 9789463895996 | 2019 | paperback | geïllustreerd | 74 pagina’s | prijs 14,95

 

‘Gedichten van Gerrit Herman Kleisen’
Auteur Ger Kleisen

Ons lid Ger Kleisen schreef tussen 1985 en 2005 gedichten, waarvan zijn vrouw en zoon er 23 lieten bundelen. Ze gaan niet alleen over de oorlog en wat die tot gevolgen voor hem had, ook over andere persoonlijke zaken. Ze zijn van 4 regels tot ruim een pagina lengte. Maar zeker wat die eerste categorie betreft is er herkenning voor velen van ons. In één regeltje beschrijft hij zijn vader: eerlijk trots in wezen stil. Maar ook: zijn wil geschiedde. En dan dat vele verhuizen, zich bewust van de bagage van zijn verleden, die hij altijd meesjouwde. Het blijft een klus.

Uitgegeven in eigen beheer | 2016 | 29 genummerde pagina’s | Gebonden | Prijs: donatie aan de KvV
Nog enkele exemplaren verkrijgbaar bij de auteur zelf. Inlichtingen hierover: info@verzetskinderen.nl

‘De spinvlieg’
Auteur: Hugo Wapperom

Gefascineerd door ‘de oorlog van zijn ouders’ ging Hugo Wapperom in het verleden wroeten en na een aantal jaren kwam daar een boek uit voort. Zijn vader, Piet Wapperom, woonde in Den Haag. had een communistische achtergrond, zat actief in het verzet, nam deel aan gevaarlijke acties, werd door de Duitsers opgepakt en weer vrijgelaten. Na de oorlog, het communisme uit desillusie vaarwel gezegd, werd hij valselijk beschuldigd van verraad en zat hij enkele jaren gevangen om uiteindelijk vrijgelaten te worden. Over deze periode is weinig geschreven. Hugo doet dit o.a. aan de hand van authentieke brieven, die zijn ouders in die tijd aan elkaar schreven. Ook geeft hij zijn visie op het tot stand komen van WO2, wie en wat daarachter zat(en). Vanuit een vrij onbekende hoek laat hij zien hoe onze bevrijding plaatsvond, met ondermeer een onbekende blik op de rol van prins Bernhard. Verder vertelt hij hoe er vlak na de oorlog nieuwe regeringen tot stand kwamen en hoe die niet de door sommigen zo gewenste ‘vernieuwing’ brachten.

Pag. 302: ‘Altijd is de werkelijkheid in beweging, zoals het water van de rivier, zei pa me in zijn jonge jaren, pratend over de oorlog. De werkelijkheid is wat ze in jouw hoofd is, ze is anders dan in het hoofd van een ander. Ze is deel van een stroom waarvan alle hoofden deel zijn, ze is vlottend. In zekere zin is ze dus wat jij wilt dat ze op een bepaald moment voor jou is.’

De ruimte ontbreekt hier om het boek goed samen te vatten. Maar dit boek spreekt voor zichzelf, geeft een aanvulling op wat wij menen te weten en zet die mening deels op losse schroeven. Neem er de tijd voor, het is de moeite waard.
Hugo Wapperom is nog niet zo lang lid van de KvV, hij ontdekte het bestaan van onze vereniging door een artikeltje in een huis-aan-huisblad. Hij woont en werkt in Den Haag.

Uitgeverij Aspekt | 2011 |ISBN-13: 978-90-5911-676-4 | 480 pagina’s | Paperback (met achterin een uitgebreid namenregister) | Prijs € 24,95

‘Sterke wortels’
Opmaak, vormgeving en inhoud: Carla van den Hout

Het boek bevat vele brieven, documenten, gedichten en foto’s in zwart-wit en kleur. Dan nog bijlagen, een illustratieverantwoording, bronnen, literatuur, een personenregister en een zaakregister. Het boek bevat op pag. 184 een hele pagina over onze vereniging, de KvV.

Beide ouders in het verzet èn je grootvader en een tante. Al werd ons lid Carla van den Hout na de oorlog geboren, het heeft zeker een stempel gelegd op haar leven. Haar vader overleefde 4 ½ jaar kampen en bewaarde alle papieren die met zijn verzetsverhaal te maken hadden. Beide ouders hielden dagboeken bij. Carla maakte er een boek van, ook om haar ouders en grootvader, die in Duitsland omkwam, te eren. Een bijzonder verhaal dat feitelijk te onbekend is gebleven, ook in de geschiedschrijving en dat begint met het in 1940 in bezet Nederland aankomen van agent Lodo van Hamel. Zijn opdracht was ergens een zender te installeren en zo contact met Londen tot stand te brengen. Niemand durfde het aan tot hij bij oud-adjudant Jo(hannes) Allers in Den Haag terecht kwam. Vanuit diens huis werden berichten naar Londen gezonden, al gauw door zijn aanstaande schoonzoon Jan van den Hout. Dochter Emmy Allers hield de wacht.

Van Hamel zou teruggaan naar Engeland. Dat mislukte vanwege een dikke grondmist. Het motorengeronk had de Nederlandse rijksveldwacht gealarmeerd en die arresteerde de kleine groep. Doordat zich in de bagage van Van Hamel een brief bevond van Emmy Allers aan haar zuster in Indië, kregen de Duitsers een adres in handen en kon de SD 10 dagen later Jo Allers, zijn dochters Emmy en Ida en Jan van den Hout arresteren. Zij werden naar het Oranjehotel gebracht.
Gedegen werk heeft Carla verricht, in de jaren van onderzoek en tijdens het schrijven van dit boek. En dat voor iemand die zegt geen schrijfster en geen geschiedkundige te zijn! Carla’s zoektocht naar de feiten hebben onze leden door de jaren heen in onze Nieuwsbrief kunnen volgen, als zij goed hebben gelezen. De redactie is van harte bereid belangstellenden het interview uit 2012 met Emmy Allers toe te zenden. Mailt u hiertoe naar nieuwsbrief@verzetskinderen.nl of naar het secretariaat.

In eigen beheer uitgegeven | 2015 | ISBN 978-90-9028969-4 | 202 pagina’s | Gebonden | Prijs € 27,50 (voor leden KvV € 25.00 + Portokosten € 3,50) | Bestellen via Houtka@gmail.com (Vermeldt u zo nodig dat u lid bent bij betaling en uw naam en adres!)

‘Oorlogskind in vredestijd’
Hoe oorlogstrauma’s en PTSS ons gezin sloopten
Auteur Laurens van Aggelen

Ons lid Laurens van Aggelen bracht de moed op om vast te leggen wat er omging en misging in het gezin waarin hij opgroeide. Hiermee zette hij tevens een duidelijke streep onder het verleden en vertelde hij hoe hij juist vanuit dat verleden de kracht put om door te gaan met waar hij in gelooft.
Het resultaat is het verhaal van een jarenlange moeizame strijd tegen de gevolgen van het opgroeien met een door de oorlog beschadigde vader, in een wereld vol onbegrip. Een strijd die tot vele jaren na zijn vaders dood voortduurde. De vader zat in het Verzet en in een concentratiekamp, maar sprak daar na de oorlog niet over.
‘Door de herbelevingen, woede-uitbarstingen, huilbuien of paniekaanvallen van mijn vader kon een mooie dag voor ons opeens omslaan in een ware hel. Machteloos en verdrietig zag ik hoe mijn vader van het ene op het andere moment ontroostbaar was, hoe de pijnlijke herinneringen aan de oorlog hem verscheurden. Langzaam maar zeker ging ons hele gezin eraan kapot. Op het laatst kwam ik soms meer dan een week niet buiten, sloot ik me op in mijn werkkamer waar de gordijnen dag en nacht potdicht zaten. Zijn oorlog was ook mijn oorlog geworden, aldus Laurens van Aggelen. En in die oorlog van zijn vader speelde de Slag om Arnhem een grote rol. De herdenking daarvan doet dat nog steeds in het leven van de auteur.

Uitgeverij White Elephant Publishing – info@we-publishing.nl | 2015 | ISBN 978-90-79763-13-9 | 128 pagina’s | Paperback | Prijs € 17.95 incl. verzendkosten

‘Terwijl het hart naar eed’le fierheid streeft’ en ‘Blijf ick tot in den doet’
Auteur Ben Verduijn

Dit werk bestaat uit twee gelijktijdig verschenen E-boeken uit de Mausoleumreeks, uitgegeven door het gemeentearchief van de gemeente Ede. Zij bespreken het leven van twee Edese verzetsmensen, resp. Leonard G. Lambert en Pieter A. van Vark. Beide verhalen werden geschreven door Ben Verduijn. Te bestellen via de gemeente Ede via info@ede.nl. Prijs onbekend.

‘Jacoba van Tongeren’
en de onbekende verzetshelden van Groep 2000
Auteur Paul van Tongeren
Co-auteur Trudy Admiraal

“Zeventig jaar heb ik mij niet met mijn verleden en jeugd willen bezighouden, nu wel.” Na tot dan toe niets met de Tweede Wereldoorlog te maken willen hebben, besluit de schrijver in 2013 zich ter wille van zijn eigen nazaten in zijn verleden te verdiepen. Paul ging naar het NIOD (Nederlands Instituut voor Oorlogs Documentatie) om te kijken wat dit instituut had over zijn vader en grootvader. De laatste, die Grootmeester van de Vrijmetselarij was, was in 1941 afgevoerd naar Sachsenhausen en daar omgekomen. Verder zocht hij naar informatie over zijn tante Jacoba, die een verzetsgroep had geleid. Mede door een gesprek met Marjan Schwegman, directeur van het NIOD, die hem duidelijk maakt hoe uniek de positie van zijn tante was geweest en hoe onderbelicht de rol van vrouwen in het verzet nog steeds is, besluit hij de memoires van zijn tante wereldkundig te maken. Jacoba’s vader, oud-militair, hamerde op de noodzaak een methode /code te ontwikkelen die absolute veiligheid gaf aan de leden van de groep. Alle leden van de groep èn de naar schatting 4.500 onderduikers die werden geholpen, werden nooit bij naam genoemd, maar hadden alleen een nummer voor naam en adres. Dit was uniek. De code is, zelfs toen de Duitsers de codesleutel bemachtigden, nooit gebroken. Jacoba werd ook wel ‘de bonnenkoningin’ genoemd, naar het door haar zelf gemaakte vest, waarin zij 5.000 voedselbonnen kon vervoeren. Niet alleen het verhaal is belangrijk, maar ook het feit dat dit alles door een hoofdpersoon zelf is vastgelegd maakt het zo uniek. Zij doet dat op haar eigen integere manier.

Het boek is prachtig uitgegeven, op glanspapier met tal van zowel zwart-wit als gekleurde illustraties en foto’s. Wel als paperback, om het betaalbaar te houden.

Uitgeverij Aspekt | ISBN 9789461534835 | 510 pagina’s | Paperback  | 1e druk maart 2015 2000 exemplaren, 2e druk 2015 2000 exemplaren, 3e druk medio juni 2015, 4e druk januari 2016 | Prijs € 27,95 via de uitgeverij, tel. 0346-353895 of mail info@uitgeverijaspekt.nl.

Let op!: voor leden KvV € 23,95, via de auteur zelf te bestellen via mail paulvtongeren@gmail.com en vermelden dat u lid bent. Uiteraard ook via de boekhandel te bestellen.

‘In verzet’
dichtbundel
Auteur Anneke Buys

De 54 gedichten zijn al in 1984 geschreven, maar nu pas uitgegeven. Anneke rangschikte ze in drie delen: eerst komen haar ‘Familieportretten 1940 – 1945’, dan enkele verzen ‘Van verleden naar heden’ en tenslotte een groot aantal onder de categorie ‘Nu nog’.

Op het omslag staat een zwart-wit potloodtekening van Henk van der Voort, die duidelijk geïnspireerd lijkt te zijn door de inhoud. Sommige mensen vatten de afbeelding op als tralies waar tussendoor de vrijheid gloort. Uw redacteur dacht aan lichte en donkere wegen op het levenspad.
En dat is zeker waar Anneke over schrijft, ik denk dat wij deze bundel allemaal moeten lezen, zo herkenbaar is de inhoud. Met nadruk voor de net na de oorlog geborenen, zoals Anneke zelf.

Al het werk van Anneke Buys is in eigen beheer uitgegeven. Van haar eerdere bundel ‘Droomwereld’ is nog een aantal exemplaren te koop. De bundel gaat over kinderjaren en over de liefde.

Uitgegeven in eigen beheer | excl. verzendkosten € 7,00, incl. €14,-  over te maken op NL66ASNB0709030592 ten name van A. Schouten-Buijs in Apeldoorn | Bestellen via k.schouten21@upcmail.nl

‘Op zoek naar de tweede compagnie’
Een zoektocht naar de verzetsverhalen uit de Tweede Wereldoorlog van de Tweede Compagnie van de Binnenlandse Strijdkrachten van Den Haag
Auteur Wim Mertens

Als ouders overlijden, worden er nogal eens wat papieren teruggevonden, waarvan kinderen het bestaan niet wisten en blijken ouders in het verleden dingen te hebben gedaan waar ze (bijna) nooit over spraken. Zo ook was het geval toen de moeder van ons lid Mieke Mertens-Zuurveld gestorven was. Threes Mulder heette zij.
Mieke en Wim Mertens zijn gaan wroeten in dat verleden. Sleutel tot het onderzoek waren twee dingen: de grote groepsfoto die als omslag voor het boek is gebruikt en het verjaardagsboekje, dat Threes op haar 17e verjaardag, op 26 december 1942, van haar peettante Threes Mulder kreeg. In dat boekje liet zij mensen die zij kende, ook die uit het verzet, hun eigen naam en adres schrijven op de dag dat zij jarig waren. Wat was dat voor een groep mensen? Het was een afdeling van de Binnenlandse Strijdkrachten (BS). Zo compleet mogelijk vermeldt Wim namen, data en personalia van de vele mensen die hij op zijn zoektocht tegenkwam.

De nadruk ligt op het jaar 1945, de tijd dat de BS actief waren. Achterin het boek een bescheiden gedeelte over het persoonlijk leven van Threes. En, wat het boek voor velen zeer waardevol zal maken als naslagwerk: achterin een weergave van de bronnen waarvan gebruikt gemaakt is, inbegrepen telefoongesprekken, met vermelding van pagina. Dan een trefwoordenregister van adressen die in het boek voorkomen en hetzelfde van namen. Het boek bevat 195 pagina’s en bijna 200 foto’s, sommigen uit de nalatenschap van Threes Mulder.

Het boek is via de boekhandel verkrijgbaar | ISBN 978 94 62 54876 3 | Prijs € 23,50 | ook een versie met harde kaft. Om deze betaalbaar te houden is deze versie uitsluitend via internet te bestellen via de site www.bestselleraanzee.nl/wimmertens voor € 29,50.

Mocht u antwoord hebben op vragen die Wim in het boek stelt, mailt u dan met Wim zelf, zijn e-mailadres staat voorin het boek: wim.mertens.nl@gmail.com. Hij stelt dat zeker op prijs met oog op de tweede druk! En sinds de verschijning is dit al ettelijke malen gebeurd.

‘Ereplicht’
Herdenken Tweede Wereldoorlog van blijvend belang
Auteur Laurens van Aggelen

Elke keer weer verbaast het hoe vaak het voorkomt dat een lid van onze vereniging een boek schrijft, meestal met als achtergrond de oorlog. De Tweede Wereldoorlog uiteraard. Ons lid Laurens van Aggelen heeft er al meerdere geschreven. Dit boek is vanuit een andere hoek geschreven dan de meeste, met als hoofddoel uit te leggen waarom wij vooral moeten blijven herdenken en gedenken. Iets waar momenteel in oorlog gerelateerde kringen veel over wordt gepraat.
Aan het einde van zijn inleiding zegt Laurens van Aggelen: ‘Ik hoop dat dit boek op een zinvolle manier iets aan die discussies zal kunnen bijdragen en dat ik in ieder geval bij een aantal mensen met dit boek de twijfel aan de zin van herdenken zal kunnen wegnemen.’

De schrijver begint met te vertellen hoe in ‘t algemeen een oorlog kan ontstaan en hoe al na de Eerste Wereldoorlog duidelijk was dat er nòg een oorlog van grote omvang zou komen. Dat er een oorlog zou uitbreken die aan ruim 50 miljoen mensen het leven zou kosten kon niemand zich echter voorstellen. Van Aggelen beschrijft de situatie in Europa, de opkomst van Hitler en het uitbreken van de oorlog.
Op sensatieloze wijze lezen we over alle aspecten ervan: o.a. de Jodenvervolging, het verzet, de situatie in de kampen, de oorlog in Nederlands-Indië, Dolle Dinsdag, de hongerwinter, de Slag om Arnhem en wat de oorlog met mensen heeft gedaan. Dat laatste via een aantal interviews met mensen als rabbijn Soetendorp, Antoine Bodar en enkele Britse en Nederlandse veteranen. ‘Voor velen was het na de oorlog onmogelijk te spreken over wat zij hadden meegemaakt. De ervaringen en onverwerkte emoties waren te heftig’, zo begint hoofdstuk 11.
En na Charlie Hebdo valt een passage op pagina 191 extra op: ‘Daarom is het belangrijk mensen aan de hand van de geschiedenis te wijzen op hun verantwoordelijkheid, ook ten aanzien van onze vrijheid van meningsuiting. Het dwingt je erover na te denken of alles wel gezegd moet kunnen worden, om bewust te zijn van het feit dat we dankzij die vrijheid deze keuze hebben.’

De auteur besluit met een kort hoofdstuk wat de oorlog met hem persoonlijk heeft gedaan, als zoon van een verzetsman, die zeker beschadigd was. Moedig en zo herkenbaar voor velen van ons. ‘Te bang om lief te hebben, zich te hechten aan mensen die hem dierbaar zijn. Hij is zichzelf immers al in de oorlog verloren. Dat is al erg genoeg. Dan wil je niets of niemand meer verliezen.’
Opvallend is dat de auteur nergens probeert zijn mening op te dringen, maar de lezer zijn eigen gevoelens wil laten ontdekken. Dit boek vind ik een aanrader om jongeren te laten lezen, onze kinderen en wat oudere kleinkinderen. Achterin vindt u een op hoofdstuk gerangschikte lijst van de noten, dan een van de geraadpleegde bronnen en als laatste nog een dankwoord.

Uitgeverij White Elephant Publishing – www.we-publishing.nl | 224 pagina’s | gebonden |  prijs € 27,50.

‘Tragedies to remember’
Auteur Edjo Frank

‘Tragedies to remember’ is de naam van één gedichtenproject over de Holocaust. Het is ontwikkeld en geschreven door ons lid Edjo Frank (1949), zoon van Joodse ouders, die tijdens de oorlog onderdoken en actief waren rond de illegale verzetskrant Het Parool. Het project is een eerbetoon aan de vele familieleden, die werden omgebracht en aan het Joodse volk in het algemeen.
Tragedies to remember bestaat uit een bundel met korte Joodse gedichten in het Nederlands en een gedichtenbundel in het Engels, elk is 44 blz. lang. De bundels zitten in een cassette en zijn geïllustreerd door speciaal voor dit project gemaakte linosneden door de Dordtse kunstenares Diana van Hal. Aan dit project is een nu reizende expositie gekoppeld met zowel de gedichten als de litho’s en authentiek (foto)materiaal. Bij de presentatie van het project in Dordrecht op 2 oktober 2011 was de multimediale expositie te bezichtigen en twee filmpjes, een over de tentoonstelling zelf en een waarop uit de gedichten wordt voorgelezen, zijn te zien via www.tragedies2remember.com

De cassette met de 2 gedichtenbundels, die Edjo Frank zelf noemt: kleine Joodse gedichten over wanhoop en hoop, is o.a. te koop via de webshop van de uitgeverij: www.insperience-uitgeverij.nl | ISBN 978-90-81705-71-4 | prijs € 18,95

‘Door de vrijheid geroepen’
Auteur Ben Verduijn

Door de vrijheid geroepen is geschreven door ons lid Ben Verduijn. Het boek geeft negen indringende portretten van Edese verzetsstrijders, die tijdens de Tweede Wereldoorlog hun leven hebben gegeven voor de vrede. Ben Verduijn vertelt hun levensverhaal op basis van interviews met nabestaanden. Deze mensen krijgen zo een gezicht. En met hen allen die hun leven voor de vrede gegeven hebben en van wie vaak alleen maar een naam, geboorte en sterfdatum genoteerd staan.

Ben Verduijn is bekend als schrijver en dichter en was redacteur van een genealogische familieperiodiek. Persoonlijk nauw betrokken bij de mensen die tijdens de Tweede Wereldoorlog hun leven ten dienste van de vrijheid hebben gegeven, nam hij de taak op zich enkele van hun levens te onderzoeken en beschrijven.  Zijn eigen vader werd in maart 1945 in Loosdrecht gefusilleerd, als vergelding.

Uitgeverij BDU boeken | ISBN: 9789087881368 | maart 2011 | 320 pagina’s | geïllustreerd | prijs € 19,95

‘Kind van de oorlog’
Auteur Antoon Hout

Van een soldatenbarak in Ambarawa (Java) tot een villa aan de Franse kust, ondanks en dankzij de oorlog, een wiskundeknobbel, een ‘Wammes Waggel’-syndroom, Centrum ’45, de PUR en al 50 jaar een vrouw bij wie de juiste woorden uit haar mond rollen, zoals hij zegt: Antoon Hout schreef zijn memoires met haast ontstellende eerlijkheid. Op zijn 35e studeerde hij na vele omzwervingen af, maar elke baan in zijn carrière liep uiteindelijk stuk op zijn sociaal onvermogen, waar ook de therapie die hij uiteindelijk kreeg hem niet vanaf hielp. Hij werd na lange strijd erkend als oorlogsslachtoffer en kon zich toen wijden aan zijn onderzoekingen als natuurfilosoof. Zijn werkend leven bracht hem terug in Indonesië en weer naar Nederland, tot hij uiteindelijk rust vond in Frankrijk.

Een indringend historisch document is dit boek, met achterin een reeks kopieën van documenten, brieven en foto’s met uitleg. Zeer duidelijk komt hieruit naar voren hoe de schrijver zijn oorlogstrauma ervaart en de moeizame weg tot erkenning door de PUR. Antoon Hout was tot zijn overlijden lid van onze vereniging.

Uit de recensie van Elsbeth Etty voor NRC/Handelsblad: 
“Iets soortgelijks beschrijft biochemicus Antoon Hout (1930) in Kind van de oorlog, een wrange autobiografie van een in Indië geboren zoon van een KNIL-militair, die in 1942 als verzetsman in Haarlem werd opgepakt en in Dachau het leven liet.’ ‘Bij Hout werkte de verdringing als overlevingsstrategie niet. Hij werd ruim 35 jaar na de oorlog door de Stichting ’40-’45 voor honderd procent invalide verklaard. Die invaliditeit bestond uit een vorm van gevoelloosheid waardoor hij nooit ‘normaal’ kon functioneren. Hij hield er na jaren van diepe ellende een goed pensioen aan over. Blij is hij daar niet mee. Liever had hij een ‘gewoon leven’ gehad.”

Het boek is via internet te koop bij de uitgever, maar via de KvV zijn enkele honderden exemplaren voor een zeer gereduceerde prijs te verkrijgen. De opbrengst zal geheel naar onze vereniging gaan, zo besloten de nabestaanden van Antoon Hout, die helaas in april 2010 overleed.

Uitgeverij Aspekt B.V. | U kunt bestellen via info@verzetskinderen.nl | Prijs via de KvV is € 7,50 voor leden en € 10,00 voor niet-leden

‘Op weg naar het Ruhrgebied’
Auteur dr. R.J.A. Janssens

Op weg naar het Ruhrgebied (The Ruhr) is bij de (Nederlandse) Roer hevig gevochten, een trilogie. Dit boekje heeft drie delen. Het eerste (dat de titel van het boek draagt) onthult deels tot dan toe onbekende feiten over de strijd bij de Roer in Nederland. De schrijver stelt dat het belang van deze strijd in hoge mate niet onderkend is. Het artikel verscheen eerder in Kontakt door aantreden en De Koerierster. Beide malen in 2006.

Het tweede deel heet Geen brood maar rozen ten tijde van het gezagsvacuüm en is een essay over de tijd vlak na de oorlog. Het verscheen eveneens in 2006 in De Koerierster.

Het derde deel heeft als titel De mysterieuze vrachtwagen – pilotenhulp, Het verscheen in 2004 in De Maasgouw en in 2006 in Kontakt door aantreden. Deze pilotenhulp kwam mede tot stand door de vader van de auteur.

Uitgegeven door de Stichting voor Sociaal Psychoanalytisch Onderzoek en Onderwijs, Den Haag | ISBN 978 – 90 – 812092 – 1 – 2 | 1e druk 2006, 3e herziene druk 2007 | 60 pagina’s | paperback, met diverse zwart-wit kaarten en foto’s | Distributie in handen van de schrijver (Inmiddels is de 4e en laatste druk uitverkocht)

‘Gedichten’
Auteur Ria Boxtart

Deze bundel is afkomstig van het KvV-lid Ria Boxtart, één van de oprichters van de vereniging. Ze schreef deze gedichten als verwerking, ondermeer van de executie van haar vader door de Duitsers. De bundel is uitverkocht.

Uitgegeven in eigen beheer | 44 pagina’s | Pocket | prijs € 5,00 | Nog enkele exemplaren verkrijgbaar via de auteur of het bestuur

‘Morgendauw’
Auteur Ab Goubitz

Hierin vertelt Ab vlotweg over zijn jeugd, zijn familie, het overlijden van zijn vader in april 1945 bij concentratiekamp Pölitz, hoe het verderging met het gezin en hoe hij als volwassene uiteindelijk naar Nieuw Zeeland verhuisde. Over zijn ervaringen daar en zijn kijk op dat land. En verder bespreekt hij zijn jarenlange strijd om erkenning door de Pensioen- en Uitkeringsraad in Nederland en over alle fouten die door deze instantie gemaakt zijn. Een prettig leesbaar boek.

uitgeverij Van Warven | ISBN 978 90 806146 3 5 | 2004 | 106 pagina’s

Het boek is uitsluitend te bestellen bij het secretariaat van de KvV via  info@verzetskinderen.nl
Het boek kost Euro 7,50 voor leden en Euro 10,00 voor niet-leden. Dit bedrag komt geheel ten goede aan de KvV.

‘Vredesmisdaad 1998 – 2018’
Auteur Ab Goubitz

‘Vredesmisdaad 1998 – 2018’ heet het nieuwe boek van Ab Goubitz, met op de omslag nog de zin ‘Na de oorlog begon mijn gevecht voor gerechtigheid’. En dat is precies waar het om draait. In dit nieuwe boek is de inhoud van zijn eerdere boek ‘Morgendauw’ opgenomen, en deze is aangevuld met nieuwere ontwikkelingen, voornamelijk op het gebied van Ab ’s jarenlange strijd tegen de PUR (Pensioen- en Uitkeringsraad). In dit boek is de inhoud van het boek Morgendauw opgenomen.
Onze vorige voorzitter Jolanda van Bodegraven schreef een inleiding, die op de achterpagina staat. De opbrengst van ook dit boek gaat geheel naar de KvV.

Uitgegeven in eigen beheer | ISBN 978.0.473.42850.1 | 2018 | Paperback | prijs: € 19,95 | Mailadres Ab Goubitz: ab.goubitz@xtra.co.nz
Ook te verkrijgen op bijeenkomsten van de KvV

‘Oorlogsverslag van een zestienjarig joods meisje’
van het KvV-lid Fia Polak (1929-2012)

Fia was 14 jaar toen zij in Auschwitz-Birkenau terechtkwam. Na haar terugkomst in Nederland maakte zij een verslag over haar ervaringen en observaties. Aan het kampverslag gaat het verhaal van haar jeugd vooraf, die deels vóór de oorlog speelde. Aan de 2e druk is een epiloog toegevoegd waarin Fia o.a. beschrijft hoe haar kamptijd haar verdere leven heeft beïnvloed. Citaat: “Ik voelde mij jaren ouder. Was ik dat die een week geleden kind was in Nederland?”

Uitgeverij Kolenoe | ISBN nummer 90 802526 11 | 1996 | paperback met foto’s |128 pag

Helaas uitverkocht! Probeert u het via internetwinkels als Bol.com of sites als Marktplaats.

‘Verborgen dagboek 1941 – 1945’
Samenstelling en redactie het KvV-lid Machleen Batelaan

Dit boek draait om het letterlijk weergegeven dagboek van haar moeder Rie Batelaan-van den Berg.  De familie Batelaan in Leidschendam, zelf reeds met een gezin van 7 kinderen, nam in 1942 een jong joods echtpaar en 2 volwassen familieleden van hen in huis, alwaar tijdens de oorlog 2 kinderen werden geboren. Zij bleven er veilig tot aan de bevrijding. Tot op de dag van vandaag hebben zij contact en beschouwen de families elkaar als familie.
Rabbijn Avraham Soetendorp schreef een nawoord.

Uitgeverij De Nieuwe Haagsche | 2007 | ISBN 978 90 77032 73 2 | 162 pagina’s | gebonden, met prachtige illustraties en authentieke foto’s o.a. van de onderduik(ers) | prijs € 17,50 | Te bestellen via de boekhandel of uitgeverij De Nieuwe Haagsche, via www.denieuwehaagsche.nl

‘Wij dragen de tranen’
dichtbundel van het KvV-lid Minka Kaszó

Zij schreef de meeste van de 100 gedichten tijdens of rond haar verblijf in Centrum ’45 van 1995  tot 1996. Het titelgedicht is een soort ‘boegbeeld’ van de KvV geworden, het gedicht Lampersari-kind iets vergelijkbaars voor  Indische lotgenoten. Voorgedragen door Willem Nijholt bij herdenking 15 augustus.

Uitgeverij The Flame Publishing | 1998 | ISBN 90 76148 05 8 | paperback | prijs € 12,50

De laatste exemplaren zijn uitverkocht. Probeert u het via Marktplaats of  internetwinkels.

 


Wij wijzen u erop dat enkele boeken van ons lid, de schrijfster Martine Letterie, vermeld worden op onze pagina Publicaties voor kinderen. Het betreft hier boeken met een oorlogsachtergrond.


‘Van dialoog naar verzoening’
Hoe de Stichting Dialoog Nederland-Japan-Indonesië mensen verbindt
Auteur Laurens van Aggelen

De schrijver en de genoemde stichting beogen niet mensen op te dringen een dialoog aan te gaan met een voormalige vijand. Wel maakt het boek duidelijk hoe louterend het kan zijn àls men die dialoog aangaat en uiteindelijk daardoor tot vergeving en verzoening komt.
De Stichting Dialoog houdt zich niet alleen met het verleden bezig, maar door naar het verleden te kijken wil men positief met de toekomst bezig zijn.
Hoofdstuk 5 gaat over hoe de oorlog doorwerkt in de tweede generatie. En dan is de overeenkomst met onze groep natuurlijk evident.
Op pag. 134 zegt Yukari Tangena-Suzuki, de huidige voorzitter van de Stichting Dialoog Nederland-Japan-Indonesië ‘Verzoening is iets waar je aan moet blijven werken. Slotalinea uit het boek: ‘Het blijft nodig bruggen te bouwen door met respect naar elkaar te blijven luisteren. Om ook de dialoog met onszelf te laten voortbestaan. Wanneer we onszelf voldoende begrijpen, zal er ook meer begrip in ons ontstaan voor onze medemens, ongeacht van welke afkomst en met welke geschiedenis dan ook. ‘De Dialoog’ heeft dankzij de inzet van een aantal hele bijzondere mensen daartoe de mogelijkheid gecreëerd, die we moeten blijven koesteren. Omdat de eerste stap naar wereldvrede begint met zelfkennis en respect voor onze medemens.’

Uitgeverij White Elephant Publishing | 2018 | ISBN 978.90.79763.22.1 | 2018 | 162 pagina’s | Paperback, met zwart-wit foto’s | prijs € 15,00 + e.v. € 2 verzendkosten | bestellen via: info@we-publishing.nl